18199462_sAfgelopen week schreef ik samen met Liesbeth Ruoff het stukje overpeinzingen over wat is nu vast en wat is nu flex? Ik merk zelf dat het debat over vast en flex erg gepolariseerd is. Je bent voor of tegen. Ik zie veel werknemers zie roepen dat ze vooral een vaste baan willen, niet zo’n flexbaan. Ik vraag me dan altijd af wat voor hun vast is en wat ze daar van verwachten. Ik hoor werkgevers vaak roepen dat vaste contracten uit de tijd zijn en vraag me dan af wat vast is en waarom het uit de tijd is.

Vandaag wil ik mijn gedachten eens laten gaan over wat ik denk dat mensen bedoelen, in combinatie met hoe het volgens mij echt in elkaar zit.

Het jaarcontract

Als ik werknemers hoor praten over ‘geen flexbaan’ heb ik het gevoel dat ze het meestal hebben over geen freelance of geen uitzendwerk. Ik heb niet het gevoel dat ze een jaarcontract zouden afwijzen. Volgens mij is namelijk ergens starten met een jaarcontract het meest normale wat er is. Meteen een vast contract lijkt me onwenselijk. Zowel van de werkgever als de werknemer. Als werkgever zit je er ‘aan vast’, maar moet je dus eigenlijk binnen twee maanden (proeftijd) besluiten of iemand bij je past. Daarom is het ook onwenselijk voor de werknemer, je hebt twee maanden (proeftijd), geen jaar om je te bewijzen.

Het freelance contracten vind ik het persoonlijk lastiger. Ik kan me namelijk als werkgever goed indenken dat dit een mooie manier is om iemand te testen. Om te kijken of iemand zo goed is als hij/zij zegt dat hij is. Of iemand bij het team past. Wel ben ik dan van mening dat je daar normaal voor moet betalen, dus een normaal freelance tarief en niet een veredeld salaris. Als werknemer moet je dan in staat zijn om als je dit goed doorstaat de ‘stap terug’ te doen om ergens in dienst te gaan. Dat kan een hoop geld schelen, omdat je ineens allerlei ‘onzichtbare’ bedragen erbij krijgt. Denk aan vakantiedagen, ziektegeld, pensioenopbouw, etc.

Een test als freelancer vind ik persoonlijk niet gek, maar het is nog niet geaccepteerd. Helaas kan het UWV hier al helemaal niet mee omgaan.

Het vaste contract

Het vaste contract, of het contract voor onbepaalde tijd, is voor bepaalde groepen nog steeds het ultieme doel. Ik vraag me altijd af waarom. Een bedrijf waar het minder mee gaat kan zo van deze contracten af. Sterker nog, jaarcontracten hebben een sterkere positie als het gaat om tussentijdse afkoop (zeg ik uit ervaring).

Werkgevers zijn huiverig deze contracten aan te bieden. Ook daar vraag ik me af waarom. Ze zijn immers niet meer zo vast als 10 jaar geleden. Daarnaast geeft het veel werknemers een bepaalde zekerheid waarin ze beter presteren. Veel mensen hebben een veilig gevoel nodig om tot grote prestaties te komen. Toegegeven, ook de ‘complecency’ (sorry, ik ken geen goed Nederlands woord ervoor) is een gevaar dat op de loer ligt. Het stoppen met leren en in jezelf investeren van de werknemer.

Toch valt het op zich vaak wel mee, immers gaan veel kennisprofessionals echt geen tientallen jaren bij één werkgever blijven.

De freelancer

Een andere vorm is de freelancer. Soms kunnen deze wel jaren ergens zitten. Soms is dat zelfs van te voren al bekend. Een interim directeur voor minimaal een jaar is helemaal niet gek. Vaak wel in een freelance constructie. De grote vraag is waarom er zo weinig van deze groep gebruik gemaakt wordt als het om normale werving gaat. Immers is het, zoals aangegeven bij het jaarcontract, een ideale vorm om elkaar te leren kennen. Waarom wordt er niet vaker naar oude freelancers gekeken bij de zoektocht naar een nieuw personeelslid?

En waarom moeten de functies per se in dienst, als het ook freelance kan. Heeft een freelancer minder loyaliteit? Ik durft het sterk te betwijfelen. Dat verschilt van persoon tot persoon, net als bij normale medewerkers. Wel heeft deze over het algemeen een grotere prestatie-drive. Immers kan hij makkelijk aan de kant geschoven worden.

Grijs

Altijd als ik denk over flex en vast is het een grijs gebied. Flexibel is niet zo negatief, vast is niet zo positief. Ik geloof dat je van persoon tot persoon moet bepalen wat ideaal is. Sommige mensen floreren onder druk. Anderen in een veilige omgeving. Sommige mensen willen graag een stabiele basis, anders presteren het beste in vrijheid. Ik blijf van mening dat elke organisatie de mens centraal zou moeten zetten.

Op 11 december is het thema recruitment voor vast en flex het centrale thema op De Wereld Werft. 

Over de Auteur

Bas van de Haterd Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl


437 views | Reageer (3 reacties)
  • Mark van Assema

    Ha Bas,

    Het wordt zeker tijd dat we meer los van contractvorm gaan denken, dat is vooral een mentaliteitsverandering voor de meeste mensen. Ik zeg maximaal contracten van 5 jaar; dan is tijdelijk de nieuwe standaard en blijft iedere werkende continue bezig met zijn ontwikkeling.

    Maar wie presteert nu beter? Want je schrijft ‘Veel mensen hebben een veilig gevoel nodig om tot grote prestaties te komen’en tegelijkertijd over de meeste freelancers ‘heeft deze over het algemeen een grotere prestatie-drive’.
    Volgens mij werkt het zo; de eerste paar maanden doet iedereen, los van contractvorm, 100% zijn best in een nieuwe klus. Dat percentage wordt met de jaren alleen maar lager. Bij sommigen sneller dan bij anderen. De ondergrens is ook niet bij iedereen gelijk. Iemand kan heel gelukkig zijn en goed presteren (80-90%), ook al doet ie zijn hele leven hetzelfde werk (mijn tandarts bijvoorbeeld, hoop ik).

  • @Mark: klopt, het lijkt tegenstrijdig wat ik schrijf, maar dat is het niet… 🙂

    Freelancers hebben vaak een grote drive. Die moeten presteren. Zo ervaar ik dat zelf, maar dat hoor ik van velen. Niet alle freelancers overigens. Er zijn ook genoeg uitzonderingen (die de regel bevestigen?)

    Uit onderzoek blijkt ook dat heel veel andere mensen juist een veilige omgeving nodig hebben om te presteren. Die moeten het gevoel hebben dat ze een foutje kunnen maken. Die presteren daarin optimaal. Dus een vast contract.

    Vergelijk het met voetbal. Van Marwijk gaf veiligheid. De opstelling veranderde bijna nooit. We haalde de finale van het WK… best een prestatie. Van Gaal gaf niemand enige zekerheid. Bij Van Gaal konden een paar foutjes fataal worden. We haalde tegen alle verwachting in de halve finale van het WK.

    Maar… met bijna allemaal andere spelers. Want de spelers die goed functioneerde in een systeem Van Marwijk kunnen dat niet bij Van Gaal en omgekeerd.

    En ja, ik weet dat dit vergelijk te makkelijk is, er zitten veel meer haken en ogen aan, en er zijn nuances, maar in wilde het even in een beeldspraak vatten.

  • Mark van Assema

    Ha Bas,

    Je metafoor kan best eens toepasselijk zijn op het bedrijfsleven. Bij het ene bedrijf passen vaste medewerkers beter dan freelancers en andersom. Dat is op zich geen punt. Totdat de CEO net als bij voetbal iedere paar jaar wisselt.


vandehaterd @ Twitter

Outdoor Recruitment

Wat voor personeel mik je op met zo'n poster op de deur?Wethouder van Verkeer & Vervoer Jeannette Baljeu doopt onderzeeboot RETOnderzeeboot RET rijdt door de straten - wereld haven dagen 1 - maximumMis de boot niet - onderzeeboot RET - maximumKapitein van deze lijn - onderzeeboot RET - wereld havendagen - maximum73764129Werving 1#or manpower ad. Crisis is over#or avans 2#or op anavs 1De ideale (bij)baanlandmacht_tram_08

Categoriën