De werkloze jongere

Door Bas van de Haterd op 17-10-2012 07:31.

Nadat ik afgelopen week een stuk schreef over de werkloze oudere, wat zoals verwacht de nodige stof deed opwaaien. Reacties vol met vooroordelen over ouderen, waarbij de positieve vooroordelen net zo goed vooroordelen zijn als de negatieve, en natuurlijk de nodige oudere die het er of fundamenteel mee oneens zijn (ze hebben het immers anders geleerd) of zo weinig zelfkennis hebben dat ze alles goed gedaan hebben (wat dus niet kan).

Echter, hetzelfde geldt voor de werkloze jongere. De (net) afgestudeerde zonder een baan. In juli schreef ik hier al een stuk over op Marketingfacts, dat toen ook de nodige stof deed opwaaien (lees: 50 reacties). Ook daar zit namelijk ‘een probleem’ en ook daar sta ik redelijk eenvoudig in.

Momenteel mag ik een aantal gastlessen geven op een hogeschool aan een soort van ‘honours programma’. Dat is erg leuk en de eerste dag ging nagenoeg niet over het beoogde onderwerp, maar over de arbeidsmarkt, de kansen die deze (IT) studenten hadden en hoe je dat moest aanpakken.

Ik ben blij dat ik dit groepje, dat duidelijk veel energie heeft en er iets van wil maken, nu een paar keer mag begeleiden. Bij jongeren zijn de problemen anders, maar ook hier is het deels (onterechte) vooroordelen gecombineerd met wederom het niet nemen van eigen verantwoordelijkheid. Daarin zijn de oudere en de jongere in mijn optiek gelijk.

Kennis en ervaring

Een groot voordeel van een oudere werknemer is zijn of haar ervaring. Zoals ik in het eerdere stuk al aangaf ontbreekt het daar vaak aan, tenminste, relevante ervaring. Als je in de sales nu een baan zoekt en je bent 50 behoor je gewoon een netwerk te hebben dat minimaal 2, maar eigenlijk 3 of 4 keer zo groot is als het mijne. Je bent zoveel langer bezig.

Bij jongeren telt dat niet, maar daar zit het probleem vaak in het geheel ontbreken van elke ervaring. Ik kan er met mijn hoofd nog steeds niet bij dat toen ik van de zomer studenten zocht voor het evalueren van websites voor Digitaal-Werven ik uiteindelijk sollicitaties kreeg van diergeneeskunde, linguïstiek en musical studenten, maar nauwelijks van marketing, communicatie of nieuwe media studenten. Mijn vacature is zelfs geretweet door marketing docenten, maar reacties? Nauwelijks. De ideale bijbaan die aansluit bij je studie, maar blijkbaar werkt men liever bij de AH of de Mac.

Ook merk ik dat de meeste jongeren tijdens hun studie vooral willen ‘uitzoeken wat ze willen’. Leuk en aardig, maar je wilt dus pas gaan leren als je gaat werken? Sorry, daar zit een werkgever niet op te wachten. Tijdens je studie moet je duidelijk hebben welke richting je op wilt. Groot- of kleinbedrijf, ondernemerschap of loondienst, type functie, specialisatie, etc. Daar moet je ook ervaring mee opdoen, in je bijbanen, met je eigen onderneming, met vrijwilligerswerk, etc.

Een ander groot probleem dat jongeren hebben is dat ze geloven dat wat ze op school leren de waarheid is. En vooral ook dat het up-to-date is. Dat is in de meeste gevallen gewoonweg niet zo. De studies waar ik een beetje zicht op heb, IT en Marketing, is dat geheel niet zo. Er zijn scholen waar ze inmiddels redelijk goed bezig zijn, maar de wereld verandert zo snel dat het niet bij te houden is door full-time docenten. Dat de studenten dit toch klakkeloos aannemen geeft aan hoe weinig ze verder met hun (toekomstige) vak bezig zijn. Hoe weinig ze lezen online.

Eigen verantwoordelijkheid

Net als toen ik eerder dit jaar riep: sollicitanten: doe iets! komt het eigenlijk neer op eigen verantwoordelijkheid. Ook toen kreeg ik regelmatig reacties: waarom zou ik vrijwilligerswerk moeten doen? Ik kan snel leren, werkgevers zouden me gewoon aan moeten nemen, scholen, dan ben ik geweldig voor ze.

Precies dus het punt: geen enkele eigen verantwoordelijkheid. Niemand is verantwoordelijk voor jouw leven, behalve jij. Studenten en jongere werklozen hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Houd je kennis bij en verdiep die. Ga vrijwilligerswerk doen. Dat hoeft niet hele dagen, dat kan ook een paar uur per week. Ik ken een net afgestudeerde die, zoals ze het zelf omschrijft, als ‘bliepmiep’ (caissière) bij de AH haar geld verdiept, maar ondertussen wel in 3 grote projecten zit als vrijwilliger. Ik heb daar alle vertrouwen in dat die binnen een paar maanden een geweldige baan heeft, ondanks haar ‘handicap’ (lees: ze woont in het hoge Noorden).

Dus ook voor de jongere werklozen geldt: het is je eigen verantwoordelijkheid om eruit te komen. Het is lang niet allemaal fair, want ook hier zijn weer allerlei overheidsregels (met name rondom ontslag) die tegen jullie werken. Als ik echter zie hoeveel studenten zich volledig confirmeren aan de zesjescultuur op hogescholen en universiteiten is een hogere jeugdwerkloosheid wel begrijpelijk.

Over de Auteur

Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl

Meer via

Stem of voeg toe aan:

370 views | Reageer (7 reacties)

Dit artikel is geplaatst op 17-10-2012 om 07:31 en geplaatst in de categorie solliciteren. Reacties op dit bericht kan je volgen via RSS RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie geven, of trackback vanaf je eigen website.

Yvonne Kremers

En begin vooral met dat vrijwilligerswerk voor of tijdens je studie. Zodra je niet meer geholpen wordt door je studiefinanciering (studiefinanciering is geen absoluut recht, het is een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat je de ruimte hebt je te ontwikkelen) heb je een betaalde baan nodig. Die combineren met vrijwilligerswerk is een stuk lastiger als hiervoor tijd vinden tijdens je studie.
Timon Rammeloo

Ik ben in principe net student af, alhoewel ik dik 2,5 jaar stages heb gelopen. Heb toen ook in een studentenhuis gewoond met 7 huisgenoten die ook allemaal bij dezelfde vereniging als ik zaten.
Waar ik mij elke keer over verbaasde, was dat als ik thuis kwam na een 10 urige werkdag, ik neerplofte op de bank, een pilsje opende (want dat had ik wel verdiend) en hen vroeg naar hoe hun dag was. Meest reguliere antwoord was dat ze niet veel hadden gedaan en nu echt wat moesten gaan doen om die paper af te krijgen. Vervolgens zaten ze de hele avond in de fusie, knallen ze ‘s nachts een paper in elkaar en halen een 6,5. Helemaal blij dat het met minimale inspanning ook kan.
Net als jullie heb ik hier een duidelijk WTF-momentje.

Als studenten nu eens serieus aan het werk gingen met hun studie en er minstens net zo veel uur in staken als dat een burger in zijn werk steekt, dan is die studie makkelijk te halen. Het ontbreekt hen simpelweg aan motivatie. Waarom? Ik denk dat het komt omdat ze zoveel irrelevante vakken krijgen die niet op de praktijk zijn gericht. Ze kunnen zich simpelweg geen voorstelling maken van de realiteit. En dat is hetgeen wat m.i. het bij hen aan ontbreekt: een realiteitsbeeld.
Marion Kremer

Eigen verantwoording nemen. Voor veel mensen (jong en oud!) schijnt dat zeer lastig te zijn. Zou het een Nederlandse eigenschap zijn? Of heeft het te maken met de mogelijkheden die volop geboden worden in onze maatschappij, om achterover te leunen of hulp te krijgen. En ja, er zijn altijd redenen te bedenken waarom je iets niet zou kunnen en zijn er altijd (overheids)regels die het lastiger maken. Maar om je daar achter te verschuilen, daar help je jezelf denk ik, ook niet mee.

Er zijn veel mensen die om wat voor reden dan ook, deze mogelijkheden echt nodig hebben en ik ben blij dat Nederland hier een goed vangnet voor heeft. Of dit mensen aanmoedigt dat zij indien mogelijk, idd het heft in eigen handen zullen nemen (je zou bijna zeggen een noodzaak in deze tijd) weet ik niet. Iedereen leest wat hij of zij wil lezen en doet wat hij of zij wil doen. Beginnen bij het begin misschien?
Maartje Kemme, BaanCoach

Verantwoording nemen én
eigenaarschap spelen inderdaad een grote rol bij het wel of niet vinden van een
baan, laat staan voor het vinden van een pássende baan.

Ik merk in mijn praktijk, als
loopbaancoach en arbeidsdeskundige, dat het maken van bewuste keuzes en bewust eigenaarschap
voor de meeste leeftijdscategorieën niet altijd even normaal is. Het lijkt soms
of er gedurende de studieperiode meer bewust wordt gekozen voor het soort
studievereniging dan voor de gewenste baan.

Maar ook kom ik met
regelmaat jongeren tegen die vinden dat ze ‘recht’ hebben op een bepaalde
positie terwijl de ervaringsmeter nog op nul staat. Of de ‘dolende dertigers’
die na een aantal jaren ‘het
gemaksbaantje-van-net-na-de-studie-met-een-ozo-mooie-leasebak’ willen ruilen voor
iets dat ze écht leuk vinden maar verbolgen zijn wanneer de eerdere ervaring in
een geheel nieuwe positie bij een nieuwe organisatie toch niet zo gehonoreerd
wordt als verwacht.

Maar denk nou zelf eens na
en ga op de stoel van de werkgever zitten. Wie zou jij aannemen: iemand die
bereid is te investeren om iets te bereiken voor zichzelf en de organisatie of
iemand die vindt dat een aantal zaken ‘als vanzelfsprekend’ gehonoreerd moeten
worden. Je wilt als werkgever, zeker in tijden van crisis, iemand met wie je de
oorlog kunt winnen.

De vraag die er bij mij
opkomt is of studenten voldoende worden begeleid om bewust te kiezen, te
reflecteren en een plan te maken voor de komende jaren. Want welke bewuste
keuzes worden er nou precies in studietijd zijn gemaakt? Was het kiezen tussen
TVOH en een biertje drinken in de stamkroeg of tussen specialisatie en soort
organisatie (lees carrièrekansen)? Veel opleidingen houden studenten ook nog
een mooie worst voor: ‘Kies ons en je zult een geslaagde carrière hebben’. Dat
er daarvoor moet worden gezwoegd, gezocht en ontdekt búiten de aangeboden
lesstof, zit vaak niet bij het verkooppraatje in.

Ik kom in mijn werkveld,
naast de ‘twijfelende twintigers’, de ‘dolende dertigers’ en de ‘laatste baners’
ook mensen tegen met een arbeidsbeperking. Mensen met duidelijke (zichtbare
maar soms ook onzichtbare) belemmeringen die toch aan het werk willen. Niet
omdat het móet maar omdat ze zo graag willen. Wat me opvalt is dat juist deze
groep mensen blij is met elke vorm van ervaring die ze kunnen opdoen en dat het
op hun doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheid vaak lukt om in deze moeilijke
tijd wél een betaalde baan te vinden. Deze mensen kiezen ervoor eigenaar te
zijn van hun toekomst. Geeft je toch te denken…

Dus, jongeren, zet het
volgende op je bucketlist:

Vrijwilligerswerk;

Snuffelstages (max een
week) bij de drie organisaties op jouw wensenlijst;

Loopbaanonderzoek met als
resultaat een plan van aanpak voor de komende 5 jaar;

Vriendelijke groet,

Maartje Kemme

BaanCoach.nl
http://www.vandehaterd.nl/ Bas van de Haterd

Daar zit denk ik een groot deel van de issue Marion, die laatste zin. Ik zag gisteren toevallig een tv serie tijdens het sporten over de verkoop van een huis, waar heel vee mis ging. Had uiteindelijk ruim 3 jaar te koop gestaan en hij had er iets van 25k op verloren, niet allerlei kosten en zelfs niet de extra betaalde rente meetellend. Het enige wat hij steeds zei is: ja, kan er weinig aan doen, het is de markt, ik kan toch niets doen.

Nu weet ik ook wel dat de markt dramatisch is, maar niets doen is ook… niets doen zeg maar. Ik zie regelmatig mensen onwijs actief worden op een gegeven moment. Heel veel Twitter en Facebook acties en steeds zie ik hetzelfde: de extra aandacht levert vaak een verkoop op. Vaak met een bepaalde beloning (variërend van een appeltaart tot een weekendje in een huisje of zo) om mensen in te laten spannen je te helpen.

Ik merk een beetje hetzelfde op de arbeidsmarkt. De gelatenheid van: het is zoals het is. Vaak inderdaad hebben mensen het in het verleden al verkloot, maar nemen ze daar nog geen verantwoordelijkheid voor. Echter, ook als je in het verleden dingen niet slim hebt aangepakt (achteraf) kan je dat nog rechtzetten in mijn optiek.
http://www.vandehaterd.nl/ Bas van de Haterd

Eens, ik heb toevallig afgelopen week dus die gastles gegeven. Wat me daar opviel was dat ik dus zei tegen deze gasten, die allemaal nadrukkelijk kiezen voor een carrière, dat ze nu keuzes moeten maken wat ze straks gaan doen. Ze zitten al in hun tweede jaar, dus nog maar 2,5 jaar te gaan zeg maar. Stonden ze van te kijken. Ik ben dus best direct geweest dat ze echt zich moeten specialiseren, weten wat je wilt gaan doen, bij MKB of grootbedrijf, ondernemer of niet, richting waarin je je wilt ontwikkelen. Dat was ze nog nooit zo concreet verteld. Daar ligt echt een probleem bij veel scholen heb ik het idee. Die roepen: oriënteer je breed, ik zeg: dat had je moeten doen voor je een hogeschool of universiteit koos.
Pingback: Dit “oudje” wil beginnen bij het begin. | RecTec