Dit artikel is geplaatst op 10-10-2012 om 07:43 en geplaatst in de categorie Werkloosheid. Reacties op dit bericht kan je volgen via RSS RSS 2.0 feed. Je kunt een reactie geven, of trackback vanaf je eigen website.
Lang heb ik getwijfeld of ik deze blog moest schrijven. Mijn hoofd zal er ongetwijfeld afgebeten worden, maar toch is het denk ik goed om mijn gedachten hierover eens goed op een rijtje te zetten. Dat doet ik altijd schrijvend en dus is het dan zonde het niet alsnog te delen met de wereld. De werkloze oudere… en wat is dan oud? Laten we 50+ roepen, hoewel 45+ of misschien zelfs 40+ ook in bepaalde gevallen kan.
Geert Jan Waasdorp heeft hier recentelijk al een serie over geschreven in drie delen (lees hier deel 1, deel 2 en deel 3). Nu ben ik het niet vaak met Geert Jan eens, maar uitzonderingen bevestigen de regel zeg maar. Met deze stukken heeft hij vaak wel een punt.
Waar zitten de problemen rondom oudere werklozen? Is het allemaal fair? Wat kunnen ze er zelf aan doen?
Werkgeverskant
Ik begrijp veel werkgevers wel. Het is niet fair, maar ik begrijp ze wel. De Nederlandse CAO opbouw is tegen jullie. Niet alleen verdien je meer als je ouder wordt (wat heel vreemd is), ook moet je nog veel meer betalen aan pensioenen. Ridicuul. Als ondernemer (en soms ook werkgever) wil ik mensen belonen voor hun prestaties. Als het goed is nemen die toen naarmate je meer ervaring hebt. Echter, het is meestal niet goed. Omdat ervaring in jaren niet gelijk staat aan ontwikkeling van talent.
Dus hoewel ik het niet fair vind dat ouderen dus per definitie op de stapel: afgeschreven worden gelegd, is het wel begrijpelijk. In veel gevallen moet je 25% tot 50% meer productie leveren dan iemand van 30 om alleen maar uit de kosten te zijn. Want ook al krijg je hetzelfde salaris, de pensioenafdracht is veel hoger!
Dit is trouwens ook de reden dat oudere zelfstandigen juist zo gewild zijn. Want de interim manager, de oudere consultant, die hebben het doorgaans erg goed in deze tijden. Dus als je ergens aan de slag wilt, waarom per se als werknemer. Waarom laat je je kwaliteiten niet zien als zelfstandige en als je echt zo goed bent als je denkt dat je bent neemt hij je meteen in dienst.
Gezeur
Om meteen antwoord te geven op die laatste vraag: omdat er dan een pensioengat valt. Alsof dat niet gebeurt als je straks in de bijstand zit. Echter, blijkbaar is dat even nog niet aan de orde en de toekomst is nog ver weg (kom ik zo nog op terug). Als ik mensen aan neem en het eerste wat die doen is gaan zeuren, vragen over pensioenen en allerlei regelingen (zoals Geert Jan omschrijft in deel 3, de 50 plusser denkt aan zijn pensioen, niet zijn loopbaan) en dan nog klagen als dat niet is wat je had, is het heel eenvoudig. Voor jou, zeker in deze arbeidsmarkt, 3 anderen.
Ontwikkeling & productiviteit
Een andere issue waar ik het al eerder over had is de ontwikkeling en daaraan geboden productiviteit. De toekomst is ver weg, 10 jaar geleden was 2012 ook ver weg. Wat mij al jaren opvalt is dat de gemiddelde 30 plusser ophoud met in zichzelf te investeren. Ik heb het bij heel veel IT bedrijven gezien en gehoord van HR afdelingen. Voor hun 30e willen alle werknemers een hoger opleidingsbudget, na hun 30e, zeker als er kinderen zijn, komt het niet meer op. Structureel. Dan kan je dus nog 5 jaar mee in een snel ontwikkelende markt als de IT, met heel veel geluk rek je dat tot 10 jaar en op je 40e ben je dus gewoon heel weinig meer waard voor het bedrijf.
Een groot probleem is dat heel veel mensen al 10 tot 15 jaar niet meer in zichzelf geïnvesteerd hebben. Let goed op: in jezelf investeren heb ik het over. Niet gaan klagen over werkgevers die geen opleidingen beschikbaar stellen. Je kan ook zelf blogs lezen (had je moeten doen voor je werkloos werd) en een boek is zelden duurder dan 20 euro en zijn doorgaans bij de bibliotheek ook allemaal te huur. Serieus, ik verbaas me over hoe weinig vakliteratuur de gemiddelde ‘kennisprofessional’ tot zich neemt. Ik ga elk jaar een week er tussenuit puur en alleen om mijn vakliteratuur bij te lezen, anders kom ik er niet aan toe. Elke kennisprofessional (en dat is ongeveer 40% van Nederland inmiddels) behoort minimaal 5 boeken per jaar te lezen.
Het gevolg is dat veel ouderen dus veel minder productief zijn, want ze hebben hun vakgebied gewoon niet goed bijgehouden. Voor de goede orde, als je nu dus 50 bent en je werkt al 25 jaar zou je dus minimaal 125 boeken hier moeten kunnen opdreunen die je door de jaren heen gelezen hebt. Laten we zeggen dat 50% geen indruk gemaakt heeft en dat je dan nog eens wat titels vergeten bent, maar als je er niet direct 50 kan opnoemen ben je dus door de jaren heen iets vergeten…
Dan komen we nog op het principe van netwerken, want ook dat is productiviteit. Ik kreeg laatst van een bevriende ondernemer de vraag: ik zou graag een oudere aannemen, maar wat zou die bij mijn bedrijf kunnen? Programmeren niet, want ze kennen geen van allen WordPress, Drupal en PHP op niveau. Wat dan wel? Sales dacht ik. En daar zit meteen het probleem. Een goede salesman (m/v) van 50 zou meteen een paar ton tot miljoen aan omzet moeten meenemen. Immers, je hebt 20 jaar langer je netwerk opgebouwd dan ik dat heb. 20 jaar meer aan contacten. Helaas is dat zelden het geval. Je bent wel een stuk duurder… dus wat neem je dan ter compensatie mee?
Openheid
Een laatste punt wat ik wil aanstippen is het punt van openheid. Zoals Marion hier is gaan bloggen heb ik groot, groot respect voor. Niet anoniem een beetje weg gaan zitten kwijnen, maar gewoon zichzelf in the spotlight zetten. De eerste (positieve) effecten ervan zijn al zichtbaar. Zoals overigens elke ‘ik zoek een baan blogger’ hier op RecTec een baan heeft gevonden. Niet allemaal vanwege dit blog, het is een van de radertjes in de enorme molen van het vinden van een baan, maar het is er wel een.
Ik hoor vaak van ouderen dat je vooral stil moet zitten, dan verlies je je baan niet. Klagers liggen er snel uit. We gaan in ons land slecht om met klokkenluiders, dat klopt, maar ik merk dat de meeste vooral klagen zonder oplossingen en iedereen de schuld geven behalve zichzelf. Een gesprek dat ik enige tijd geleden met enkele werkloze hoger opgeleiden (en wat ouder) had bij het UWV vind ik hier wel exemplarisch voor:
Hij: Nou, ik denk dat ik degene was die in de reorganisatie weg moest omdat ik zo vaak aangaf dat het anders moest
Ik: Maar je zei net dat al het jonge talent snel vertrok.
Hij: Klopt.
Ik: en dat jullie te weinig innoveerde en naar de klanten luisterende
Hij: Ja, daar ging ik steeds tegen in, daarom moest ik weg toen er een aantal mensen uit moesten.
Ik: Maar, als je ziet dat je talenten weglopen, al meer dan5 jaar lang, en als je zegt dat je klanten ontevreden zijn, waarom heb je het dan zover laten komen? Lullig voor je, maar je had zelf veel eerder moeten opstappen, want deze reorganisatie klinkt me als een onvermijdelijke situatie die je hebt zien aankomen. En nu zit je tijdens de crisis zonder baan, maar toen het hosanna was heb je niet gezocht. Niet dat dit je nu helpt, maar (de man was midden 40) je hebt nog minimaal 20 jaar te gaan, dus de volgende keer moet je beter opletten.
Hij: oh, ja, zo heb ik het nog nooit bekeken.
Wat ik hiermee wil zeggen is dat ik merk dat men vooral heel erg veel zeurt, heel erg veel weet wat er mis is, maar er niets aan doet. Ik hoor ze klagen over jonge generaties en hoe die alles willen (klopt, sommige van ons wel ja), maar ondertussen nooit kijken naar wat ze zelf verkeerd hebben gedaan.
Vervolgens roepen velen nog steeds dat ze vooral anoniem willen zijn, wat natuurlijk alle Nederlandse fatsoensnormen tart, en ondertussen roepen dat een beetje meer respect in communicatie wel welkom zou zijn. Ik heb hier altijd een beetje een ‘Van Bemmel’ gevoel bij. De PVV’er die het Burka verbod instelde want het was onfatsoenlijk om iemand niet te kunnen zien, maar ondertussen ook de cookie-wetgeving online instelde omdat het asociaal was dat je WEL herkent kon worden op een website. Beetje tegenstrijdig zeg maar…
Het is in veel gevallen juist ook die anonimiteit die ze een achterstand geeft op de arbeidsmarkt. Immers, je bent niet vindbaar, dus weet ik niet wat je denkt en wat ik van je moet vinden. Pas je wel bij mijn organisatie? Dat zullen we nooit weten, want tussen de 100 andere sollicitaties gaat er bij jou naam geen belletje rinkelen.
Conclusie
Dus wat ik wil zeggen is eigenlijk het volgende. Ik vind het niet fair hoe alle ouderen op een hoop gegooid worden, maar ik begrijp het wel. Ik begrijp beide kanten.
Ik denk dat heel veel oudere werklozen ook eens naar zichzelf moeten kijken. Hoe goed ben je eigenlijk? Hoeveel heb je in jezelf geïnvesteerd? En als dat, zoals bij 80%-90% te weinig is, heb je nu de kans dat in een heel snel tempo goed te maken. Lees blogs, lees boeken, bekijk TED talks, verdiep jezelf in de materie die van belang is voor je vakgebied en ga netwerken. Je bent duurder, dus je zal echt veel, veel beter moeten zijn dan die jongere. Je ervaring moet zich omzetten in productiviteit voor de organisatie.
Bewijs dat je zo goed bent. Via het uitzendbureau, via een freelance constructie, het maakt me niet uit. Echter, die bewijslast ligt niet bij het bedrijf.
Voor iedereen nu mijn hoofd eraf gaat bijten, verwijs ik iedereen eerst graag naar de reactieregels. Kort samengevat: RecTec is mijn huis, ik betaal om dit in de lucht te houden, ik besteed hier er veel tijd aan mensen te helpen door mijn kennis te delen. Als je hier komt om me te beledigen gooi ik je eruit. Als je wilt reageren kan dat, graag zelfs, maar met respect. Het eerste teken van respect is jezelf bekend maken. Anoniem reageren is vooral handig voor klokkenluiders en enkele andere uitzonderingen, maar tenzij je dat hier wilt doen is er geen reden voor. Daarnaast onderstreep je dan min of meer wel het punt dat ik hier maak. Nogmaals: als je iemand zijn huis binnentreed dien je ze aan zijn regels te houden. Je hoeft niet te reageren, je kan ook je burka aandoen en het tegen de man of vrouw naast je zeggen als je bang bent je mening niet anoniem te ventileren. Ik zeg niet dat anoniem reageren niet mag, maar je geeft in ieder geval aan een gebrek aan respect te hebben voor mij in mijn eigen huis en dus begin je 1-0 achter zogezegd.
Over de Auteur
Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl
- Meer via
Stem of voeg toe aan: 
965 views | Reageer (21 reacties)
Pingback: De werkloze jongere | RecTec