Gisteren gaf ik enkele video voorbeelden van hoe processen te vergelijken zijn met offline gedrag. Ongetwijfeld hebben veel mensen er hartelijk om gelachen, ondanks dat bij menigeen het zelf zo gebeurt.

Toch is het niet enkel de processen die verkeerd lopen. Ook ons eigen gedrag is erg vreemd in veel gevallen. Ik heb hier vorige week een verhaaltje over verteld op een bijeenkomst over netwerken. Ik vraag me al jaren af waarom we ons online zo asociaal gedragen, als je het vertaald naar offline. Ik praat niet over het typische anoniem gescheld, maar over de dingen die de meeste van jullie ook doen.

Laten we eens beginnen met anoniem reageren. Vertaald naar de offline wereld is dat praten tegen iemand in een Burka. Offline vinden we het niet acceptabel als we met iemand in gesprek zijn en we kunnen zijn of haar gezicht niet zien als dat wel mogelijk is. Telefonisch maken mensen zich ook altijd bekend. Online zou dat ineens niet meer hoeven? Anoniem reageren is gewoon a-sociaal.

Vanuit die optiek zou je ook kunnen stellen dat een degelijke profielfoto er eigenlijk ook bij hoort. In mijn schooltijd was het niet acceptabel als iemand een petje op had in de klas. Waarom zouden we mensen dan niet hoeven ‘zien’ online als dat mogelijk is?

Hoeveel mensen zijn hier wel eens, zonder iets te zeggen, midden in een gesprek weggelopen? Weinig denk ik. Waarom doen we dat dan wel online? Waarom blijven mensen niet hangen in een discussie of reageren ze op vragen? Een reactie kan uiteraard ook zijn: daar ga ik niet op in of nu heb je me beledigd en ik stop ermee. Niet meer reageren in een discussie is niet acceptabel offline, waarom dan wel online?

Interessant is dat de ‘tone of voice’ vaak wordt aangehaald m.b.t. de reden dat men niet meer reageert. Vind ik persoonlijk altijd een hele interessante aangezien het woordje ‘tone’ het al zegt: het is de toon… maar je hoort geen toon in tekst. Tekst is slechts een heel beperkt deel van onze communicatie. Waarom denken we online toon te kunnen aflezen? Natuurlijk, soms zie je in de woorden dat het gescheld is, maar dat is echt heel zelden. Als ontvanger moet iedereen zich realiseren dat de toon die die persoon erin leest je eigen toon is, je kán namelijk niet weten welke toon de andere persoon aanslaat aangezien dat intonatie is (iets dat niet in plain tekst zit).

Wat mij vaak opvalt is dat zogenaamde communicatie professionals vaak hele andere gedachten hebben. Je hoeft niet te reageren op een vraag op social media bijvoorbeeld. Een wedervraag of men ook zijn mond stijf op elkaar houdt als iemand ze op een netwerkbijeenkomst iets vraagt wordt meestal beantwoord met ‘maar dat is anders’.

Ook kom ik soms mensen tegen die ophouden met mailen of converseren bij mij als ik ze een kritische vraag stel. Die zien een ‘toon’ die ze niet aanstaat en besluiten daar verder niet meer op in te gaan. Voor mij een absolute no-no waarmee je jezelf kwalificeert als asociaal. Immers, als je tenminste het fatsoen hebt dan te reageren dat de toon je niet aanstaat kan je een reactie terugkrijgen dat ik gewoon een vraag stel en je die gewoon zou kunnen beantwoorden aangezien er geen tone of voice in tekst zit.

Mijn uitgangspunt is tegenwoordig: hoe zou deze actie van mij online zich vertalen in de offline wereld. Denk daar eens over na en bedenk bij jezelf of je dat acceptabel gedrag vindt.

Over de Auteur

Bas van de Haterd Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl


760 views | Reageer (26 reacties)
  • Offline communicatie en online communicatie zijn nu eenmaal anders. Zo ook gedrag. 
    Offline zeg ik geen “groet, Michel” achter de reactie die ik geef
    Offline heb ik geen afwezigheidsbericht die zegt dat ik op vakantie ben als iemand mij een werkvraag stelt.
    Offline zeg ik geen ‘like’ of ‘+1’ als ik iets leuk vind.
    Offline herhaal ik mensen niet door middel van een retweet.
    Offline reageer ik direct als iemand mij wat vraagt.
    Offline heb ik geen probleem om met iemand met een burka te praten. Online ook niet trouwens.
    Online gedrag is offline vaak niet acceptabel, maar dat wil niet zeggen dat dat online verkeerd is.

    Als je je afvraagt “hoe zou deze actie van mij online zich vertalen in de offline wereld” dan kom je op hilarische taferelen die al in genoeg YouTube filmpjes te vinden zijn maar daarmee niet onacceptabel.

    De actie van een blog publiceren zou zich offline overigens vertalen in het op een zeepkist gaan staan?

  • Er zitten nuances in gedrag. Zeg je offline geen groet? Als ik een brief schijf wel, net als een e-mail. In een gesprek niet. 

    Zet je offline geen afwezigheidsbericht in (ik online niet, maar offline op mijn voicemail wel). 

    Herhaal je mensen niet? Volgens mij ben jij erg goed in mensen napraten en herhalen wat anderen eerder bedacht hebben. Wij allemaal. En geef je niemand ooit een compliment? Dat is de offline equivalent van een +1… 

    Je kan natuurlijk dingen letterlijk vertalen, maar… dan heet het geen vertalen… 

    Dat jij ze niet onacceptabel vind heeft zegt denk ik meer over communicatieve vaardigheden in zijn algemeenheid dan over de vraag of het niet logisch is. Inderdaad, er zijn veel hilarische filmpjes over te vinden, die hebben meestal de diepere bedoeling mensen te laten zien hoe krankzinnig hun online gedrag is, niet iedereen heeft dat door nee. 

    Natuurlijk zijn er nuances, maar je laatste opmerking geeft aan dat je niet zo goed bent in vertalen. Een blog publiceren op de zeepkist staan? Ik wist niet dat ik hier het gesproken woord bezig. Ik dacht dat dit het geschreven woord was. Dus meer… een kranten- of tijdschriftartikel. 

  • Rijnders

    Precies, nuances. Verschillende vormen van communicatie zijn niet 1 op 1 te vertalen. Net zo min dus de vertalingen die je hierboven maakt zoals van online reageren naar verbaal offline communiceren. En natuurlijk de immer belangrijkste nuance dat als jij iets vindt het niet zo is. Jij vindt anoniem reageren asociaal en burka’s onacceptabel. Dat wil nog niet zeggen dat dat in zijn algemeenheid zo is 😉

  • Dat je niet begrijpt wat er gezegd wordt had je al duidelijk gemaakt. Dat je vooral niet wilt toegeven dat je al jaren onzin uitkraamt begrijp ik, dat wil niet zeggen dat je gelijk hebt. Dat jij geen moeite hebt iemand niet aan te kunnen kijken omdat die een Burka draagt neemt niet weg dat de overgrote meerderheid van Nederland daar wel moeite mee heeft. Dat je hier een perfecte parallel kan trekken met anoniem reageren is voor sommige mensen nog een brug te ver. Vele anderen zien dat gelukkig wel. Ik denk nooit in algemene waarheden of zijn algemeenheid, aangezien die niet bestaan. Zoveel mensen, zoveel meningen. Ik geef hier de mijne (en die van vele anderen, hoeveel, dat zullen we nooit weten). 

  • Rijnders

    Ik heb niet ontkend noch toegegeven dat ik al jaren onzin uitkraam. Dat ik dat niet toe wil geven is jouw aanname. Maar om het daar mee eens / oneens te zijn: wat vind je onzin wat ik al jaren uitkraam?

  • Daar gaat deze blogpost niet over, dus is dit niet de plek daarvoor. Daarnaast kan ik me niet meer herinneren wanneer je voor het laatst je ongelijk hebt toegeven, dus dat is een discussie waar ik geen enkele zin heb om in te verzanden. Echter was de reactie niet over alle onzin, maar over je specifieke standpunt dat anoniem reageren niet asociaal is. Net zoals jij het niet asociaal vind dat je iemand in een fysiek gesprek niet kan aankijken. Tja… 

  • Rijnders

    Mooi is dat. Je haalt zelf onbeargumenteerd bijzaken aan en dan kap je die zelf af omdat het daar niet over gaat. Het is vrij duidelijk wat die mensen met de tone of voice bedoelen. Een tekst kan ook een toon hebben.

    Ik vind die zaken inderdaad niet asociaal. Dat is een mening en daar heb jij een andere mening over. Dat je andere meningen als onzin afdoet en daar gepikeerd over wordt zal vast bijdragen aan het weglopen van mensen. In plaats van dat gedrag als asociaal af te schilderen zou je misschien het probleem een keer bij jezelf kunnen zoeken?

  • Lezen beste Michel is ook een kunst, maar je bewijst zeg maar exact mijn punt dat je geen tone of voice KAN aflezen, maar gezien jouw reactie dat jij wel vind dat je dat kan.

    Wat ik stelde is dat ik het niet anders van je verwacht had omdat je anders je fout zou moeten toegeven. Jij predikt immers al jaren dat er niets mis is met anoniem reageren. Als argument haal je er nu bij dat jij het niet erg zou vinden om in een fysiek gesprek iemand niet te zien omdat deze in een burka zou lopen. Ik stel vervolgens dat je één van de hele weinige bent die dat vind en dat ik het dus geen heel sterk argument vind. Dat jij ingaat op ‘alle andere onzin’ begin je zelf over, ga ik dus inderdaad niet op in. 

    Tone of voice kan je niet aflezen, tenzij er hele expliciet woordgebruik in zit. Dat zit in deze discussie niet, maar de tone die iemand hierin leest is de eigen vooringenomenheid t.o.v. personen, teksten, woorden, etc. 

    Dat jij die zaken niet asociaal vind is jouw goed recht, heb ik daar ooit iets over gezegd? Behalve dat het mij iets zegt over jouw sociale vaardigheden. Net zoals jij een mening hebt over de mijne. Ik hoef geen probleem bij mezelf te zoeken, want ik heb geen probleem. Net als jij waarschijnlijk perfect gelukkig bent met jouw kring om je heen. Dat is toch geen probleem? Gewoon niet in elkaars vaarwater komen is dan mijn hele eenvoudige oplossing.  

    Het enige wat ik hierboven stelde is dat jij spreekt in algemene waarheden omdat je er van overtuigd bent dat ik hierin alleen sta en iedereen jouw mening deelt, terwijl ik weet dat er gewoon meerdere meningen zijn. Ik stel niet dat iedereen er zo over denkt, ik zet mensen aan tot denken. Waar ze dan op uitkomen moeten ze zelf weten.

  • Ik open even een nieuw draadje omdat het zo onleesbaar wordt 🙂

    Het is vooral interessant te zien hoe je op eigen vooringenomenheid baseert dat ik vooringenomen ben. Je doet aannames die onwaar zijn. Ik ben absoluut niet overtuigd dat jij alleen staat in je mening over anonimiteit en al helemaal niet dat iedereen mijn mening deelt. Mijn mening wordt onder andere gevormd door kwaliteit van argumenten van anderen, niet kwantiteit.

    Mijn mening is dat goede inhoud los staat van de persoon. En vooral dat er een hoop nuances zijn waarmee zowel online als offline een goede reden kan zijn om anoniem te reageren of te communiceren. In je verhaal zit voor mij een kern van waarheid die ik zelf vooral promoot: “zeg online geen dingen die je offline ook niet zou zeggen”. Of dat nu anoniem is of niet. Maar daar zie dus wel duidelijk een verschil in inhoud van de boodschap en de vorm van de boodschap (of gedrag).

    Offtopic, heb ik overigens geen enkele mening over je sociale vaardigheden door de mening die je daar over hebt.

  • Michel, 

    Natuurlijk ben je wel vooringenomen, dat zijn we allemaal. Dat is namelijk een biologisch feit. Het is niet mogelijk om niet te oordelen, dat zit in onze genen (letterlijk). We kunnen hooguit ons oordeel uitstellen tot we alle informatie hebben. 

    Verder ben ik blij dat je nu dus mijn mening deelt dat dat ik niet alleen in mijn mening sta qua anonimiteit en (als afgeleide daarvan) je opmerking over algemeenheid dus niet echt substantie had. 

    Ik deel je mening dat je online geen dingen moet zeggen die je offline ook niet moet zeggen, 100% eens. Ik ben inmiddels van mening dat als je gewoon niet anoniem reageert mensen daar ook veel minder toe geneigd zijn. Echter ben ik van mening dat de inhoud, de vorm en de boodschapper ten alle tijden verbonden zijn. Je moet een totaalbeeld hebben om tot een goed oordeel te komen. Er zijn uitzonderingssituaties dat je anoniem dingen zou moeten willen doen (denk klokkenluiders), maar dat zijn de uitzonderingen die de regel bevestigen. 

  • Rijnders

    Nu haal je wel heel veel door elkaar: vooroordelen en het vermogen te oordelen zijn niet hetzelfde. Vooringenomenheid is geen biologisch feit. Of mensen per definitie vooringenomen zijn of niet is een filosofische discussie die al heel lang gevoerd wordt en geen uitsluitsel kent.

    Eenzelfde redeneringsfout maak je m.b.t. mijn opmerking over algemeenheid. Dat er meer mensen zijn die als mening hebben “anoniem reageren is gewoon a-sociaal” doet niets af aan het feit dat dit een uitspraak is die een algemeenheid veronderstelt maar het niet is.

    Interessant blijft dat wanneer het over oordelen van inhoud gaat je dus stelt dat je niet goed kan oordelen zonder bijvoorbeeld te weten wie de persoon is of hoe deze eruit ziet? Correct me if wrong.

  • 1) die uitspraak veronderstelt geen algemeenheid, dat is dus precies jouw interpretatie. Aangezien dit mijn column, dus mijn mening is, is het gewoon mijn mening. Die gedeeld wordt door velen en niet gedeeld wordt door vele anderen. Ik stel geen algemeenheid, hoewel ik begrijp dat je het zo op kan pakken, maar een mening. Ik geloof niet in algemene waarheden namelijk. 

    2) Inderdaad, als je niet de achtergrond van iemand weet kan je de inhoud niet volledig beoordelen. Als je iemands achtergrond en positie niet weet, weet je niet wat iemands ervaringen zijn, iemands mogelijk achterliggende gedachte (verborgen agenda) om iets te zeggen, etc. Ik denk dat de hele reeks aan ‘wetenschappelijke missers’ hierin wel enige aanleiding geven om het daar in grote mate mee eens te zijn. Men bewees wat men wilde bewijzen, vanuit een persoonlijke overtuiging (vleeseters zijn hufters bijvoorbeeld, als je weet dat alle onderzoekers vegetariërs zijn had je je twijfels meteen moeten hebben). Dus ja, zonder een totaalplaatje vind ik dat je geen goed oordeel kan geven over de inhoud van iemands statements.

  • 1) Simpel, je zegt dat iets zo ‘is’. That’s all.
    2) Boeiend voorbeeld. Waarbij volgens mij juist het vooroordeel ten aanzien van een persoon er voor gezorgd heeft dat er minder controle heeft plaatsgevonden. Een onderzoeker in een Burka had die resultaten nooit het nieuws in gekregen 😉

  • Sander

    Als je een blog post, mag je ervan uitgaan dat je discussie wilt uitlokken. Als je vervolgens niet de minste moeite doet om de mening van een ander de jouwe te laten beïnvloeden, kun je mijns inziens beter helemaal geen discussie voeren. Anders gezegd: bloggen. Schrijf dan gewoon voor een blaadje, veel makkelijker, kun je jouw mening neerzetten en dan is het klaar:) Probeer eens te zeggen: “daar heb je ook wel een punt…”, dat vergemakkelijkt het gesprek aanzienlijk. Of vertaal “is het gewoon mijn mening” eens in “tot ik van het tegendeel overtuigd wordt, is dit mijn mening”.

  • Wie zegt dat ik geen discussie wilt? Wie zegt dat, als iemand met steekhoudende argumenten komt, ik mijn mening niet laat beïnvloeden? Moet ik dan gaan liegen door te zeggen: daar heb je een punt als iemand dat niet heeft? Dat zou in mijn optiek behoorlijk respectloos zijn.

    Op dat gebied: je leest net een bericht op mijn blog… in mijn huis zogezegd, over anoniem reageren. En dus reageer je… anoniem. Over respectloos gesproken. Als je iemand van je mening wilt overtuigen zal je moeten beginnen respect te tonen voor die persoon. Als je daar al niet mee begint, wat verwacht je dan nu te bereiken?

  • Fred Jansen

    Tjonge jonge, over ‘tone of voice’ en respect gesproken.
    Ik geloof dat je hier een slotje op deze en alle volgende discussies zet. Erg uitnodigend om mee te praten is het in ieder geval niet.
    Jammer.

  • Fred, misschien moet je het artikel nog een keer goed lezen. Tekst heeft namelijk geen ‘tone of voice’. De toon die je leest is de toon die jij er in wilt lezen, dat is niet per definitie de toon waarmee hij geschreven is. Dat is jouw (en enkel jouw) interpretatie van de zuivere tekst die er staat. Er zijn geen scheldwoorden gebruikt, ik heb geen ad hominem erin kunnen ontdekken, al het andere is enkel interpretatie.
    Als dat inhoud dat je niet meer reageert zou ik dat jammer vinden. Echter wil ik je dan nogmaals vragen het stuk te herlezen en eens vanaf een afstandje te proberen te bekijken wat er echt gezegd wordt. 

  • Bas, dat mensen zich storen aan je ‘tone of voice’ kun je bestrijden door te roepen dat er geen ‘tone of voice’ in tekst is af te lezen en dat als men dat wel denkt te kunnen doen het een verkeerde interpretatie is. Je zou ook kunnen bedenken waarom die mensen dat vinden en hoe je dat zou kunnen voorkomen door wellicht andere woordkeuzes te maken. Just a thought.

  • Klopt, ik zou daar over na kunnen denken en ik zou me kunnen confirmeren aan de grote grijze massa. Ik heb er echter voor gekozen dat niet te doen. 

    Gelukkig weet ik dat ik ook met deze ‘wijsheid’ dat er geen tone of voice in tekst zit aangezien er geen tone in zit al heel wat mensen heb kunnen helpen. Heel wat ‘ruzies’ onder collega’s heb weten te voorkomen en zelfs op te lossen, mede door juist de woordkeus die ik gebruik en het inzicht dat ik daarmee kan verschaffen. 

  • Dus door niet aan te passen aan feit dat mensenje verkeerd interpreteren en te bot vinden heb je al een heleboel mensengeholpen? 

  • Aangezien de laatste reactie onleesbaar was geworden hier nog maar een keer…

    Precies. Door me niet aan te passen en niet mee te gaan en vervolgens heel veel mensen, die daar voor open staan, te laten zien dat ik niet bot ben en al die andere mensen die ze verkeerd interpreteren misschien ook niet geef je mensen inzicht. Niet iedereen, dat zeker niet. Verschillende mensen hebben verschillende vormen nodig. Ik heb niet de ambitie iedereen te bereiken, ik heb zelfs niet de ambitie de meerderheid te bereiken, maar zolang ik elk jaar bij enkele mensen hun wereld ten positieve kan verbeteren ben ik een tevreden mens. Dat is een vraag die ik mezelf aan het eind van elk jaar stel: welke mensen zijn nu concreet dit jaar gelukkiger geworden door mijn invloeden? Als ik daar een keer geen naam kan bedenken ga ik aan mezelf twijfelen. 

  • En je denkt niet dat je dat ook zou kunnen bereiken of misschien zelfs meer en beter wanneer anders zou reageren met de zelfde inhoud (hoe dat dan ook mag heten als het geen tone of voice is :-))?

  • Exact, dat denk ik niet, sterker nog, dat weet ik dat niet zo is.

    Daarnaast zijn daar andere mensen voor. Iedereen kiest de stijl die ben hem of haar past en bereikt daarmee de mensen die daardoor getriggerd worden. 

  • Nou, met authenticiteit ‘kies’ je geen stijl. Maar dat klopt “op elke potje past een deksel”, “what goes around comes around” en nog meer van dat moois. Ik denk alleen dat je met een andere toon meer mensen kan triggeren. Maar goed dat ben ik.

  • Pingback: De vrijheid van online communicatie » Berend Quest()

  • Pingback: Infinite possibilties 3 « wgoesten()


vandehaterd @ Twitter

Outdoor Recruitment

Wat voor personeel mik je op met zo'n poster op de deur?Wethouder van Verkeer & Vervoer Jeannette Baljeu doopt onderzeeboot RETOnderzeeboot RET rijdt door de straten - wereld haven dagen 1 - maximumMis de boot niet - onderzeeboot RET - maximumKapitein van deze lijn - onderzeeboot RET - wereld havendagen - maximum73764129Werving 1#or manpower ad. Crisis is over#or avans 2#or op anavs 1De ideale (bij)baanlandmacht_tram_08

Categoriën