Flexibelere arbeidsmarkt?

Door Bas van de Haterd op 05-05-2011 10:42.

Vanochtend las ik weer een pleidooi van de topman van Shell over een flexibelere arbeidsmarkt voor Nederland. Ik verbaas me altijd over deze eenzijdige visie, want heel veel cijfers wijzen uit dat we al extreem flexibel zijn én dat ultieme flexibiliteit niet leidt tot meer economische groei oip de lange termijn. Even wat feitjes op een rij.

Sneller mensen aannemen

Het ultieme argument is dat we sneller mensen zouden aannemen als we makkelijker van ze af zouden kunnen en daardoor sneller zouden groeien. Is dat zo? Nee, absolute onzin.

Nederland heeft één van de meest flexibele arbeidsmarkten van Europa. Inderdaad, als je eenmaal een vast contract hebt is het hier verdomd lastig om iemand te ontslaan. Echter is de uitzendbranche hier extreem groot en hebben wij zeer flexibele uitzendkrachten. Je mag iemand hier wettelijk gezien per direct als uitzendkracht naar huis sturen. Hoe flexibel wil je het hebben?

Ook mogen wij mensen drie jaar lang een jaarcontract geven. Ook dat is in de meeste (Europese) landen wel anders.

Het argument dat we dus sneller mensen zouden aannemen als we het ontslagrecht versoepelen kan niet opgaan, want het probleem zit niet in ‘het begin’ van de arbeidsrelatie. Daar kán je eenvoudigweg de relatie niet verder flexibiliseren.

Economische groei

Bron: http://www.wolframalpha.com

Een ander argument is de economische groei die minder zou zijn. We kijken dan vaak naar Amerika, dat zou veel harder groeien door de flexibele arbeidsmarkt. Laten we de cijfers er een bij pakken. De grafiek hiernaast komt van WolphramAlpha en laat zien dat de Amerikaanse pieken hoger zijn, maar overall het nauwelijks uit de pas loopt. De dalen zijn vaak ook dieper namelijk.

Als we de groeicijfers per 10 jaar bekijken komt er nog een heel ander beeld uit. De groei (in lokale valuta) van 1990 t.o.v. 1980 was in Amerika veel hoger dan in Nederland 100% in de VS t.o.v. 63% in Nederland. Ook in 2000 t.o.v. 1990 was dat het geval, 73% in de VS t.o.v. 30% in Nederland. Tussen 2000 en 2010 was de groei in Nederland echter 100% en die in de VS slechts 47%. De totale groei van 1980 tot 2010 is in de VS 410% geweest en in Nederland 346%. Een verschil, maar niet wereldschokkend volgens mij en momenteel zitten wij in een veel hardere groei dan de VS.

Er is dus geen onomstotelijk bewijs dat een extreem flexibele arbeidsmarkt leidt tot meer economische groei. Een echt starre arbeidsmarkt, zoals we die in de jaren ’80 en begin jaren ’90 hadden is niet goed, zoveel lijkt wel uit de cijfers te komen. De vraag is echter: moet je nog verder flexibiliseren of krijg je dan te maken met dezelfde diepe dalen (recessies) als de VS?

Er is namelijk ook een economische theorie die stelt dat bij een zekerheid op de arbeidsmarkt werknemer veel meer geneigd zijn kennis te delen en samen te werken, daar waar als men vreest voor hun baan ze dat veel minder zullen doen wat de economische groei juist in de weg zit.

Kosten voor personeel

Iets waar ik van denk dat het zeker wel de groei remt zijn de kosten voor personeel. Niet de directe kosten, maar vooral de ingewikkelde processen die je moet aangaan bij de belastingdienst, de boetes op een foutje enzovoort. Als ondernemer die zo nu en dan mensen in dienst neemt is het altijd de afweging: uitzendbureau (duur), payrolling (ook niet goedkoop), zelf in dienst nemen (hoop gedoe). Ik kies vaak voor het laatste, heb een accountant die dat perfect voor me regelt en niet duur is, maar het blijft een hoop gedoe.

Tevens de regels rondom nul uren contracten zijn nogal strikt. Juist het projectmatige werken, wat iedereen stelt dat we gaan doen, wordt hiermee belemmert. Het interessant is dat de partijen die ik altijd hoor pleiten voor een flexibelere arbeidsmarkt, zoals nu de topman van Shell, hier helemaal geen last van hebben.

Conclusie

Ik geloof oprecht dat een flexibelere arbeidsmarkt de economische groei van Nederland eerder zal remmen dan zal stimuleren. We hebben al een extreem flexibele arbeidsmarkt bij intreding (uitzend- en jaarcontracten). We hebben al een redelijk soepel ontslagrecht (een jaarcontract biedt vaak al meer zekerheid dan een vast contract, zeker in het begin). Waar we wel naar zouden moeten kijken zijn de regels en vooral de kosten voor het in dienst nemen van personeel, dat is één van de zaken die wel veel beter geregeld zou moeten worden.

Over de Auteur

Bas van de Haterd Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl


806 views | Reageer (4 reacties)
  • Heleen Blackstone

    Bas, wat denk je dan van het explosief groeiende aantal zelfstandigen? Ik merk in mijn omgeving dat steeds meer jongeren geen zin meer hebben in een vaste baan, maar liever voor zichzelf beginnen. Dat lijkt mij ook bijdragen aan een flexibelere arbeidsmarkt. Ik ben benieuwd naar jouw mening hierover.

    Groet, Heleen

  • Dat is een vraag waar ik menig blog over kan schrijven en ook regelmatig doe, maar meestal op HWNb.nl 🙂

    In het kort: ja, dat neemt sterk toe, maar ik denk niet dat het zo blijft doorgaan. Er zitten daar limieten aan. Steeds meer jongeren begint voor zichzelf. Interessant is dat je uit onderzoeken ook ziet dat die wens er is bij steeds meer studenten. Grappig genoeg las ik vandaag dat accountants die wens minder hebben als student (daar neemt het af), terwijl de kantoren juist zien dat steeds meer mensen afhaken in ‘partner trajecten’ om voor zichzelf te beginnen. Dus ook als de wens er niet meteen is zie je dat ze het vaak toch doen omdat ze dan ‘verkeerd’ behandeld worden.

    Ik spreek hier regelmatig over, maar ik denk dat we wel naar een systeem toe zullen gaan waarbij de inhoudelijke top (is nu in veel sectoren al zo) per definitie zelfstandig is. Bij corporates zitten ook hele goede mensen, maar die zitten meer ook op het proces. Maar je hebt gelijk dat de grotere hoeveelheid zelfstandigen belangrijk wordt. Ik roep dan ook al enige tijd dat organisaties moeten denken aan een sociaal kapitaal beleid, niet enkel een HR beleid.

  • @Bas, @rectec:disqus Het verschil tussen 346 en 410% is 18% meer groei, dat vind ik op zichzelf niet te negeren. Vraag is misschien ook of dat door met name de meer flexibele arbeidsmarkt in de VS komt of (ook) door andere factoren zoals samenstelling beroepsbevolking, type economie, beschikbaarheid van grondstoffen etc. Los van dat het verschil in groei significant lijkt, is het denk ik werkgevers niet alleen om ‘groei’ te doen maar om de mogelijkheid om ‘mee te ademen met de economie’, om piekbelasting op te vangen en om tijdelijke behoefte aan specifieke expertise in te vullen. En dat kan uiteraard beter met een meer flexibele arbeidsmarkt. 100 flexwerkers realiseren bijvoorbeeld niet meer groei dan 100 vaste medewerkers, eerder het tegendeel. Wel kan je met meer flexibiliteit (in slecht Nederlands) makkelijker ‘upscalen’ en ‘downsizen’ naar gelang behoefte.

    Daarnaast zal o.a. door de vergrijzing een meer krappe arbeidsmarkt ontstaan waardoor de risico’s voor (aankomende) zelfstandige professionals om zonder opdracht te zitten steeds kleiner worden. Meer mensen wagen dan de stap naar het (voor hen) ‘nieuwe werken’. Deze ontwikkelingen samen zullen m.i. tot een groter aandeel flex professionals op de arbeidsmarkt leiden of dat nu goed voor de groei is of niet.

    Hartelijke groet, Niels

  • @Niels het is een verschil van 18% over een periode van 30 jaar. Ja, het is wat, maar de laatste jaren is het dus juist omgekeerd. Ik heb hier een hele faire vergelijking van 30 jaar gemaakt, maar als ik had gekeken naar de laatste 10 jaar zie je dat Nederland 2 keer zo hard is gegroeid als de VS….

    Waar het om gaat is dat Nederland nu één van de meest flexibele arbeidsmarkten lijkt te hebben, maar dat het enige dat iets onflexibel is (het ontslagrecht) nu ook nog op de schop moet. Ik zeg dat je dan te ver gaat, juist omdat een beetje zekerheid helemaal zo slecht niet is. Het interessante is dat we natuurlijk de laatste 10 jaar al veel meer hebben geflexibiliseerd, met name door freelancers, en dat dus uitstekend werkt.


vandehaterd @ Twitter

Outdoor Recruitment

Wat voor personeel mik je op met zo'n poster op de deur?Wethouder van Verkeer & Vervoer Jeannette Baljeu doopt onderzeeboot RETOnderzeeboot RET rijdt door de straten - wereld haven dagen 1 - maximumMis de boot niet - onderzeeboot RET - maximumKapitein van deze lijn - onderzeeboot RET - wereld havendagen - maximum73764129Werving 1#or manpower ad. Crisis is over#or avans 2#or op anavs 1De ideale (bij)baanlandmacht_tram_08

Categoriën