Recent was ik uitgenodigd om bij het ministerie van Economische Zaken mee te denken over de mogelijke scenario’s waar de IT mogelijkheden ons heen gaan brengen. Vergezichten werpen waar we in 2020 staan, zodat het beleid hier om in kan spelen indien hier mogelijk ongewenste effecten ontstaan of juist potentieel zeer gewenste effecten te versterken.

Scenario planning is altijd een bijzonder proces, omdat je één ding zeker weet: extrapoleren vanuit een (recent) verleden gaat hoe dan ook niet goed. Er is altijd een trendbreuk en een tipping point. Dus hoe plan je dan voor iets dat onvoorspelbaar is? Of is het wel voorspelbaar alleen willen we het nog niet zien?

Het bijzondere aan scenario planning in een diverse groep, zoals deze bij EZ was samengesteld, is dat er heel veel krachtenvelden zijn. Je hebt doemdenkers en eeuwige optimisten (ik behoor tot de laatste) en beide zullen het aan het verkeerde eind hebben, maar beide zijn nodig.

Ook komen er heel wat dingen naar voren waar je nog nooit rekening mee hebt gehouden of over na hebt gedacht. Dit kunnen sociaal maatschappelijke trends zijn, technologische ontwikkelingen, economische krachtenvelden of regelgeving. Niemand heeft volgens mij het totale plaatje compleet, daarvoor is de wereld te complex geworden. Wel kan in zo’n sessie heel veel potentieel interessant materiaal boven komen.

Arbeidsmarkt

Wat mij opvalt in de wereld van de recruitment en arbeidsmarktcommunicatie is dat er verdomd weinig vooruit wordt gekeken. Zelfs met de vergrijzing die nu begonnen is, de eerste baby boomers die dit jaar echt met pensioen gaan, zijn nog maar weinig bedrijven bezig met scenario’s voor de komende 10 jaar. Ik bedoel dat niet dat je moet gaan doorrekenen hoeveel personeel er vertrekt en wat je nodig hebt, want dat is geen scenario. Ik bedoel dan dat er veel meer trends (drivers) zijn die van invloed zijn. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:

- De opkomst van zelfstandigen
- De verandering in samenstelling van de beroepsbevoling (qua etniciteit)
- De opkomst van Het Nieuwe Werken
- De internationalisering van de arbeidsmarkt (emigratie en immigratie)
- De internationalisering van kennis
- Internationalisering van werk (het kan overal gedaan worden)

Maar er zijn natuurlijk nog veel meer drivers van verandering.

Scenario planning

Vanuit deze drivers zijn er een heleboel scenario’s te extraheren, verschillend voor verschillende beroepsgroepen en vakgebieden. Een goed scenario voelt eigenlijk niemand zich comfortabel bij, want één ding weten we redelijk zeker. De arbeidsmarkt over 10 jaar ziet er niet uit zoals hij er nu uit ziet. Die veranderingen gaan altijd sneller dan verwacht, denk aan de snelheid waarmee de mobiele telefoon normaal is geworden, de snelheid waarmee Google en Linkedin het vak veranderd hebben of überhaupt de snelheid waarmee we nu al niet meer zonder het internet kunnen. Het is goed na te denken over de mogelijke scenario’s die op ons af komen, om klaar te zijn voor eventuele grote veranderingen en ook te weten in welke zaken wel en niet nu veel geld geïnvesteerd moet worden.

Wat betreft die scenario’s voor de toekomst van ICT en het internet? Mijn scenario waarin de Nederlandse regering via een digitale coup ten val werd gebracht had zeker de aandacht en zal nog wel even over nagesproken worden.

Stem of voeg toe aan: