Het heeft even geduurd, maar het CBS en CPB hebben de ZZP’er ontdekt. De recessie wilde maar niet in een echte crisis veranderen en de voorspellingen zaten er elke keer ruim naast. Vooral de werkloosheidscijfers bleven veel lager dan de verwachtingen. Eind 2009 klonk het eureka: de arbeidsmarkt was veel flexibeler dan gedacht, omdat er ongeveer 750.000 ZZP’ers zijn. Zij vangen de klappen op met minder opdrachten en lagere tarieven. Voorspellen is blijkt moeilijk, vooral als het om de toekomst gaat. Helemaal toen bleek dat het CBS geen cijfers beschikbaar had en deze trend eigenlijk over het hoofd had gezien. Afgelopen week was het tijd voor een inhaalslag en werden ZZP’ers door het CBS weggezet als marginalen, een soort verborgen werklozen die zich dan wel inschreven bij de Kamer van Koophandel, maar  zeker geen ondernemers zijn. Hun economische activiteit is gering, voegt geen waarde toe en is niet gericht op groei.

Er zijn nogal wat reacties op blogs waarin dit gretig wordt bevestigd: de ZZP’er is een op geld gerichte opportunist, die veel wil verdienen zonder verantwoordelijkheid te nemen en bij de minste tegenwind weer in vaste dienst gaat. Mijn ervaring is anders.

ZZP’ers zijn wel degelijk ondernemers. Het kenmerk van ondernemerschap is het risico nemen voor eigen rekening. Waar sommigen misschien dachten de bomen tot in de hemel groeiden, is in 2009 duidelijk geworden dat er wel degelijk risico zat aan de zelfstandigheid.  Geen of minder opdrachten en lagere tarieven hoort bij ondernemerschap en zijn geen marginale risico’s.

ZZP-ers werken mee aan een concurrerend klimaat in Nederland door deel uit te maken van de flexibele schil van organisaties. Bedrijven als DAf en ASML maakten hiervan gebruik door snel te krimpen. Hiermee werden zij behoed voor de ondergang. Door de freelancers is de omvang van de recessie beperkt gebleven en is Nederland er met weinig kleerscheuren vanaf gekomen.

De ZZP’er voegt economische waarde toe. Freelancers hebben meestal voor verschillende opdrachtgevers in dezelfde branche gewerkt. Zij brengen die ervaring mee naar hun volgende project en daarmee hebben zij niet alleen een objectieve, maar ook een bredere kijk op het project. Organisaties worden hierdoor innovatiever en leveren een betere prestatie.

De ZZP’er is niet risico avers. Het idee dat de ZZP’er gelijk weer in loondienst gaat als het even tegenzit is onzin. Elke ZZP’er heeft een bedrijf opgericht, een administratie opgezet, BTW nummer aangevraagd enz. om te starten. De kosten die hiermee gepaard gaan lopen door als hij in vaste dienst gaat. Daarnaast verliest hij zijn zelfstandigenaftrek als hij onder de 1.225 facturabele uren komt. Als de markt tegenzit, zit het voor iedereen tegen en zijn er meestal weinig vacatures. Overstappen is dan niet alleen onaantrekkelijk, maar ook erg moeilijk.

Het aantal zelfstandigen zal alleen maar toenemen zodra de markt weer aantrekt en talent weer schaarser wordt. Daarnaast komt er een generatie aan die zo zijn eigen ideeën over werk en organisaties heeft. De flexibiliteit van het ondernemerschap past daar beter bij dan het gouden horloge dat hoort bij je 25 jarige jubileum.

Stem of voeg toe aan: