Overpeinzing: AOW naar 67?

Door Bas van de Haterd op 27-10-2009 07:59.

opa_oma06Als arbeidsmarktexpert (volgens sommige dan) krijg ik steeds vaker de vraag hoe ik sta t.o.v. de verhoging van de AOW leeftijd naar 67. Is dat nu nodig en kan het wel? Eigenlijk wil ik me niet echt in deze discussie mengen, want ik weet het gewoon niet. Er zijn teveel variabelen waar volgens mij op dit moment helemaal niemand zicht op heeft wat voor impact deze gaan hebben.

Denk bijvoorbeeld aan de vergrijzing. Ik heb al een serie scenario’s beschreven, waarbij er ook veel open vragen achterbleven. Immers, de uitkering van de pensioenen uit de pensioenfondsen, gaat dit leiden tot een daling van de beurskoersen? Het zijn immers de institutionele beleggers die veel hebben geïnvesteerd. Maar gaat de krapte op de arbeidsmarkt die hierdoor ontstaan de lonen weer flink de lucht in gooien? Dat zou dan weer kunnen leiden tot een betere verdeling van rijkdom (meer mensen die meer loon krijgen t.o.v. de ondernemers en mega corporaties die veel geld verdienen). Het zijn allemaal te grote vraagtekens.

Ook de omslag die we nu maken van industrieel en dienstverlenend werk naar kenniswerk en de mogelijke productiviteitsstijgingen die dit met zich mee kan brengen zijn nergens ingecalculeerd. Het nieuwe werken, sociale vernieuwing en een betere werk-privé balans. Het zijn dingen die je mee moet tellen, maar waar de uitkomsten nog totaal onzeker van zijn.

Dus op de vraag: moet de AOW naar 67 heb ik een heel dubbel antwoord. Vanuit het bestaande bestel zou je zeggen: ja, dat moet. Want de levensverwachting van Nederlanders is sinds de invoering met meer dan 10 jaar gestegen. Ook is er straks meer dan voldoende werk, als je uitgaat van de uitstroom van de baby boomers, dat die mensen nodig zijn, volgens het huidige systeem.

Als we echter door de omslag naar kenniswerk zoveel productiever worden, tot een factor 50 over de komende 100 jaar lijkt mogelijk, is het de vraag of dat noodzakelijk is. Immers, zoveel productiever kan je veel meer waarde creëren dat het verhogen totaal overbodig is.

Wanneer door de uitstroom van gelden uit pensioenkassen omdat deze worden uitgekeerd de beurs op gelijk niveau blijft hebben de pensioenfondsen straks een probleem, net als de banken. Dan moet daar dus meer geld naar toe en kan dat niet naar de AOW.

Conclusie

Er zijn dus teveel variabelen waar ik, en volgens mij met mij (nagenoeg) iedereen, geen zicht op hebben. We staan namelijk voor een uniek moment in de wereldgeschiedenis (of in ieder geval de Nederlandse). De werkzame beroepsbevolking gaat over langere termijn krimpen en over 15 tot 20 jaar ook de populatie als geheel. Dat hebben we nog nooit meegemaakt, dus kunnen we niet vanuit de geschiedenis bepalen wat we moeten doen.

Concepten

Toch hoor je mij niet zeggen dat we niets moeten doen. De vraag is echter: wat is sociaal. Ik ben zelf groot voorstander van flexibilisering en eigen keuzes maken. Dus een flexibele AOW is meer dan welkom.

Dat bepaalde bevolkingsgroepen moeten worden ontzien lijkt me niet meer dan logisch. Maar om een discussie te voorkomen wat nu een zwaar beroep is, stel ik een ander concept voor. Laten we kijken naar wat een persoon in zijn leven verdiend heeft aan loon en uitkeringen.

Op basis daarvan kan je stellen dat deze persoon de mogelijkheid had gehad om zelf te sparen voor zijn (vroeg) pensioen of niet. Natuurlijk krijg je ook hier weer allerlei mensen die zichzelf een uitzondering vinden, maar ik kan praktisch gezien geen goede uitzondering bedenken nu (ik sta open voor suggesties).

Wanneer je dus naar iemands levensinkomsten kijkt kan je bepalen wanneer iemand met pensioen kan. Bijvoorbeeld met 60 jarige leeftijd al, met 62,5, misschien met 65 of met 67,5. Daarbij heeft die persoon ook nog het recht de keuze te maken het verder op te schuiven. Wanneer iemand dat vrijwillig doet verhoogt zijn of haar uitkering, anders is de uitkering op alle leeftijden gewoon gelijk. Immers, iemand die zijn of haar hele leven bijzonder weinig verdient heeft, zal ook weinig of geen extra pensioen hebben opgebouwd en mag dus best op het eind een normale uitkering krijgen.

Op deze manier geef je dus ook duidelijk aan dat iedereen voor zijn of haar eigen pensioen moet zorgen. Het aanpassen van het pensioenstelsel dat het individueler wordt (meer pensioenverzekeringen, aangezien weinig mensen hun hele leven meer bij één baas of zelfs in één sector werkt) en mensen eigen verantwoordelijkheid geven tot sparen voor het pensioen.

Zomaar een overpeinzing, misschien dat er wel heel veel gaten in te schieten zijn, het is niet mijn expertise gebied. Ik ben benieuwd naar de meningen hierover.

Over de Auteur

Bas van de Haterd Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl


1.156 views | Reageer (1 reacties)

vandehaterd @ Twitter

Outdoor Recruitment

Wat voor personeel mik je op met zo'n poster op de deur?Wethouder van Verkeer & Vervoer Jeannette Baljeu doopt onderzeeboot RETOnderzeeboot RET rijdt door de straten - wereld haven dagen 1 - maximumMis de boot niet - onderzeeboot RET - maximumKapitein van deze lijn - onderzeeboot RET - wereld havendagen - maximum73764129Werving 1#or manpower ad. Crisis is over#or avans 2#or op anavs 1De ideale (bij)baanlandmacht_tram_08

Categoriën