Werken in de zorg

Door Bas van de Haterd op 29-09-2009 07:53.

15_gezondheid_dokter_en_kindDe vergrijzing komt eraan, dat is bekend. De arbeidsmarkt neemt tot 2020 (dus de komende 10 jaar) af met zo’n 11% (dus zo’n 770.000 mensen), waarvan de eerste 5 jaar zo’n 4,6% als ik de CBS cijfers allemaal goed interpreteer. Dat heeft twee effecten op werken in de zorg. Ten eerste net als bij alle andere sectoren: de arbeidsmarkt wordt krapper. Maar aan de andere kant neemt ook de vraag naar zorg toe door de vergrijzing. Berekeningen stellen dat 1 op de 4 of 1 op de 5 werkenden straks in de zorg zou moeten werken. Daar waar ik die berekeningen niet in twijfel trekt, weten we allemaal dat dit niet betaalbaar is (kost een paar miljard per jaar extra aan loonkosten) en weten we dat die mensen er gewoonweg niet zijn.

In dit soort gevallen zal de wal altijd het schip keren, maar gelukkig is het ook heel erg goed mogelijk. De zorg is namelijk één van de branches waar innovatie nog heel erg veel mogelijkheden biedt om werk zoveel eenvoudiger te maken dat die extra mensen niet nodig zijn.

Laat ik beginnen met te benadrukken dat ik niet denk dat zorg personeel nu niet hard werkt. Het omgekeerde zelfs. Wat ik zie zijn de zorgverleners verschrikkelijk hard werkende, goed willende mensen. Mensen waar ik groot respect voor heb. Veel regels zitten hen echter dwars en innovatie is in de organisaties volledig vreemd. Logisch vanuit de optiek van de financiering van de zorg, maar daar is dus heel erg veel winst te behalen.

ICT in de zorg

Laat ik beginnen met een eenvoudig voorbeeld te geven wat mij recent ter oren kwam van een hele goede vriend van me. Die werkt toevallig als IT’er in de zorg bij een ziekenhuis. Ze zijn daar nu bezig met het installeren van een nieuw software systeem. Zonder al te veel in details te treden viel mijn mond open van verbazing toen hij vertelde hoeveel mensen nu al hoe lang met bepaalde zaken bezig waren. In totaal werken 6 hoog opgeleide IT’ers nu al 6 maanden (en het project loopt nog minimaal 6 maanden) aan het vullen van de database met standaard gegevens. We hebben het hier over gegevens van alles dat ‘uit een mens kan komen voor analyse’. Nu ben ik geen zorg specialist, maar volgens mij is dat redelijk universeel door de hele wereld (slijm, snot, organen, etc). Als ik hem goed begrijp zijn er enkele duizenden varianten in 70 hoofdcategorieën, allemaal bekend, maar toch is een dergelijke database niet standaard in het systeem. Natuurlijk gebruiken andere partijen dit systeem al en hebben dit ook al lang uitgerold en ingevoerd, maar die stellen het niet beschikbaar. Sterker, bij een vraag om een deel over te nemen van een ander Nederlands ziekenhuis was de eerste reactie: natuurlijk, kom langs en brand een DVD’tje met die database. Helaas werd officieel even toestemming gevraagd en moest er ineens een bak geld betaald worden, die het niet waard was (om allerlei redenen waar ik nu niet verder op in zal gaan).

Recent heb ik ook veel informatie gekregen over IT systemen in ge GGZ, ook daar is heel veel te halen indien men samenwerkt. Helaas zijn de instellingen allemaal aparte partijen en is open source nog een scheldwoord bij de meesten. De dogma’s die er over open source leven (zoals het feit dat niemand aansprakelijk zou zijn en je nergens hulp zou kunnen krijgen en het allemaal afhankelijk zou zijn van hobby’isten) leven er nog volop. Gemiste kansen waar de overheid zou moeten ingrijpen.

Efficiënter werken

Een eenvoudig voorbeeld m.b.t. efficiënter werken komt uit Delft. Daar had een arts in een ziekenhuis zijn gehele wachtlijst van 6 maanden in no time weggewerkt toen hij zijn proces iets aanpaste. Hij ging namelijk de intakes via e-mail of brief doen. Dus in plaats van 10 minuten gesprekken waarbij de toekomstig patiënt de vraag kreeg: ben je allergisch voor enige vorm van verdoving kregen ze deze vragen per e-mail. Dit bespaarde al zoveel tijd dat zijn wachtlijst in no time volledig verdwenen was.

Een ander voorbeeld komt uit Drachten, waar een aantal jaar geleden het ziekenhuis de patiënten logistiek heeft aangepast. Daarmee doel ik vooral op het IT systeem dat men daarvoor gebruikte. De doorlooptijd van operaties werd hierdoor beperkt van 2 weken naar 1 week, de uitval ging daardoor van 5% naar 0,4% (omdat er minder spoedgevallen tussendoor kwamen, iemand kan vaak een paar dagen wachten, maar geen twee weken) en de operatiekamers werden veel efficiënter gebruikt omdat er nu een aantal botbreuken na elkaar werden behandeld waardoor er niet na elke operatie van machines en materiaal hoefde te worden gewisseld.

Klinkt dit als logische verbeteringen? Misschien wel, maar er zijn nog veel van dit soort eenvoudige zaken in ziekenhuizen te verbeteren.

Communities

De meeste winst is denk ik echter te halen bij de decentralisatie van de zorg. De officiële instanties zijn gefuseerd, groter geworden, bureaucratischer en verder van de patiënt af komen te staan. De kracht die sociale media ons geven is die van de inzet van communities in de breedste zin van het woord. Zaken die de zorg zou moeten omarmen.

Als ik kijk naar de kinderopvang zie ik dat daar nu in wijken centra’s ontstaan waar de ouders allemaal op elkaars kinderen passen. Echte officiële, geregistreerde kinderopvang centra, waar elke ouder ook moet voldoen aan eisen zoals normale mensen die in de kinderopvang werken. Ook voor de zorg verwacht ik dat dergelijke initiatieven zullen ontstaan. Buurt georganiseerde boodschappen diensten, verzorgingsdiensten, zusters, etc. De thuiszorg terug naar toen het goed was en werkte, kleinschalig en regionaal. Wel officieel geregistreerd en gefinancierd, maar via kleine buurtinitiatieven. Mensen die wel wat kunnen die elkaar helpen en daarvoor een vergoeding krijgen. Werken die dan in de zorg? Misschien wel, maar je kan ook denken aan gepensioneerden, studenten en scholieren die een heleboel zorgtaken op zich kunnen nemen.

Ook kunnen online communities veel wegnemen bij de huidige reguliere zorg. Natuurlijk ligt hier een gevaar, maar een goede patiënten community kan erg veel steun geven aan elkaar. Ook zie ik dat bijvoorbeeld bij de mentale gezondheidszorg er op verschillende fora dit al gebeurt. Zaken waarbij mensen elkaar helpen en van steun zijn en als het echt mis dreigt te gaan die persoon toch voorzichtig proberen te wijzen op het feit dat hij of zij eens met een professional moet gaan praten. Dat kan veel zorgtaken bij de ‘lichtere’ gevallen wegnemen.

Innovatie

Daarnaast kan echte innovatie veel mogelijkheden bieden voor verbetering van de zorg. Een mooi voorbeeld gaf Justien Marseille, één van de allerbeste trendwatchers van Nederland, recent. Stel je bent op vakantie en hebt een beet van een eng beest. Je wilt dat daar iemand naar kijkt om te weten of het ernstig is, maar geen huisarts in de buurt natuurlijk. Er zijn gevallen dat je dan best een paar uur moet reizen om bij de huisartsenpost te komen die in de buurt zit. Een eenvoudige applicatie waarbij je de omgeving kan scannen of er toevallig een huisartsen assistent of (in dit geval) dermatoloog of dermatologie assistent in de buurt is die bereid is er even naar te kijken kan heel veel problemen oplossen. Die persoon kan bijvoorbeeld op vakantie zijn vlak bij waar jij zit, aangeven dat hij of zij open staat voor een consult (individu is altijd ‘in control’) en je kan daar contact mee opnemen. Scheelt niet alleen de patiënt veel reistijd en irritatie, maar ook de druk bezetten arts een consult dat een assistent ook kan doen.

Ook zijn patiënten veel beter te monitoren via bijvoorbeeld zaken als twitter. Aan iemands communicatie is bijvoorbeeld voor geestelijke gezondheidszorg veel af te lezen aan zijn mentale gestel. Maar video connecties en IPTV kunnen ook veel zorgtaken overnemen.

Waarom ik dit schrijf op een blog over recruitment? Omdat ik denk dat recruitment en HR in de zorg zich goed moeten realiseren dat hun vakgebied veel breder is dan ze nu denken. Het aanwerven van de grote groepen mensen die nodig zijn om volgens de huidige manieren straks aan de zorgvraag te voldoen gaat niet lukken. Ze zijn er eenvoudig weg niet. Veel meer mensen zullen straks part-time of freelance in dienst zijn en vanuit de gemeenschap zorgen dat mensen nooit bij de instelling komen. Ook daar liggen taken voor de instellingen. Het is tijd dat de O van P&O in deze sector veel aandacht gaat krijgen.

Over de Auteur

Bas van de Haterd Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl


1.684 views | Reageer (13 reacties)
  • Op papier zijn de plannen met de Zorg al (veel) verder, Bas.
    Zo wordt er sterk gedacht aan het ‘Center Parcs Model’: allemaal zorg-vrager op een kluitje (nb; in een woning/appartement) in een bepaald zorg-gebied. Met in het midden de ‘Zorg Dome’. Ergo: hoe dichter bij de Dome, hoe sneller dat je wordt geholpen.
    De criteria wie dan wel het dichtst bij de ‘Dome’ mag zitten, die staan nog niet op papier, die variëren nl. van ‘ernstige mate van zorg nodig’ tot ‘wie het zich kan veroorloven’…..
    Maar voor degenen die ver weg komen te zitten van de Dome: geen zorgen! Want: inmiddels duikt de domotica industrie op die (zorg)markt. Nu al kun je thuis je bloeddruk opnemen, je insuline testen etc. Dit wordt dan (nb; geautomatiseerd) doorgemaild naar je huisarts. De volgende stap is een chip in je toilet. Open je dan op een dag je toiletdeur dan zie je in de hal de kleuren van een blauwzwaailicht door het raam van de voordeur en vraag je jezelf af ‘Wat zou er toch aan de hand zijn?’.

    Los van dat alles zal Personeel in de Zorg altijd nodig blijven. & Inderdaad: alle respect voor die mannen & vrouwen!! Die weten vaak niet eens dat er ook nog zoiets bestaat als ‘bonussen’….
    Ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingsinstellingen zullen zich ook voor die P hard dienen te maken, willen ze een preferred employer worden om kandidaten uit de krapper wordende arbeidsmarkt te kunnen halen.
    Suc6! Het zal nodig zijn.

  • Op papier zijn de plannen met de Zorg al (veel) verder, Bas.
    Zo wordt er sterk gedacht aan het ‘Center Parcs Model’: allemaal zorg-vrager op een kluitje (nb; in een woning/appartement) in een bepaald zorg-gebied. Met in het midden de ‘Zorg Dome’. Ergo: hoe dichter bij de Dome, hoe sneller dat je wordt geholpen.
    De criteria wie dan wel het dichtst bij de ‘Dome’ mag zitten, die staan nog niet op papier, die variëren nl. van ‘ernstige mate van zorg nodig’ tot ‘wie het zich kan veroorloven’…..
    Maar voor degenen die ver weg komen te zitten van de Dome: geen zorgen! Want: inmiddels duikt de domotica industrie op die (zorg)markt. Nu al kun je thuis je bloeddruk opnemen, je insuline testen etc. Dit wordt dan (nb; geautomatiseerd) doorgemaild naar je huisarts. De volgende stap is een chip in je toilet. Open je dan op een dag je toiletdeur dan zie je in de hal de kleuren van een blauwzwaailicht door het raam van de voordeur en vraag je jezelf af ‘Wat zou er toch aan de hand zijn?’.

    Los van dat alles zal Personeel in de Zorg altijd nodig blijven. & Inderdaad: alle respect voor die mannen & vrouwen!! Die weten vaak niet eens dat er ook nog zoiets bestaat als ‘bonussen’….
    Ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingsinstellingen zullen zich ook voor die P hard dienen te maken, willen ze een preferred employer worden om kandidaten uit de krapper wordende arbeidsmarkt te kunnen halen.
    Suc6! Het zal nodig zijn.

  • @Willem: helemaal gelijk, die zorg dome plannen ben ik helemaal vergeten mee te nemen. Het is een soort moderne variant van de verzorgingstehuizen waar ook wel wat van te verwachten is. Maar… hier gaat men nog steeds uit van 100% zorg door officiële zorgverleners en ik denk dat kleinschalige zorg die mede geboden wordt door ‘goedwillende amateurs met enige kennis van zaken’ ook onontbeerlijk is. Communities die elkaar helpen en steunen kunnen veel zorgvraag weghalen. En ook preventie zal veel belangrijker worden (waarom wordt mijn sportschool abo niet vergoed door mijn zorgverzekeraar)?

  • @Willem: helemaal gelijk, die zorg dome plannen ben ik helemaal vergeten mee te nemen. Het is een soort moderne variant van de verzorgingstehuizen waar ook wel wat van te verwachten is. Maar… hier gaat men nog steeds uit van 100% zorg door officiële zorgverleners en ik denk dat kleinschalige zorg die mede geboden wordt door ‘goedwillende amateurs met enige kennis van zaken’ ook onontbeerlijk is. Communities die elkaar helpen en steunen kunnen veel zorgvraag weghalen. En ook preventie zal veel belangrijker worden (waarom wordt mijn sportschool abo niet vergoed door mijn zorgverzekeraar)?

  • Bas, de arbeidsmarkt neemt niet af – zoals je stelt – maar de werkzame beroepsbevolking. Ten gevolge daarvan zal de activiteit van ‘de markt’ toenemen. Maar dat terzijde. Want de berekende afname van de werkzame beroepsbevolking is ZORGwekkend. (Toevallige woordspeling…) De toename van de vraag naar zorg ten gevolge van de vergrijzing ook. TNO heeft berekend dat in 2025 1,8 miljoen professionals nodig zijn om de gezondheidzorg op peil te houden. Dat is 800.000 m/v meer dan nu. Even snel rekenen: 800.000 x dan gemiddeld bruto loon- en overheadkosten van zeg 100K€ = … oops … 80 Miljard Euro. Per jaar. Dat is een kleine € 5.000 éxtra per hoofd van de bevolking. Per jaar. Gelijk aan de overname van niet een, niet twee, niet drie maar vier banken van het formaat Fortis/ABNAMRO. Per jaar. De hoop die Bas heeft dat communities een deel van de zorg gaan geven is ijdel. Want de vrijwilligers waar Bas op doelt maakt voor het overgrote deel uit van die werkzame beroepsbevolking. Die neemt dus af en dat zal dus niet zoveel verlichting geven. Dus wat overblijft is de vergrijsde bevolking zelf. De lamme helpt de blinde. Bas, we gaan een mooie toekomst tegemoet.

  • Bas, de arbeidsmarkt neemt niet af – zoals je stelt – maar de werkzame beroepsbevolking. Ten gevolge daarvan zal de activiteit van ‘de markt’ toenemen. Maar dat terzijde. Want de berekende afname van de werkzame beroepsbevolking is ZORGwekkend. (Toevallige woordspeling…) De toename van de vraag naar zorg ten gevolge van de vergrijzing ook. TNO heeft berekend dat in 2025 1,8 miljoen professionals nodig zijn om de gezondheidzorg op peil te houden. Dat is 800.000 m/v meer dan nu. Even snel rekenen: 800.000 x dan gemiddeld bruto loon- en overheadkosten van zeg 100K€ = … oops … 80 Miljard Euro. Per jaar. Dat is een kleine € 5.000 éxtra per hoofd van de bevolking. Per jaar. Gelijk aan de overname van niet een, niet twee, niet drie maar vier banken van het formaat Fortis/ABNAMRO. Per jaar. De hoop die Bas heeft dat communities een deel van de zorg gaan geven is ijdel. Want de vrijwilligers waar Bas op doelt maakt voor het overgrote deel uit van die werkzame beroepsbevolking. Die neemt dus af en dat zal dus niet zoveel verlichting geven. Dus wat overblijft is de vergrijsde bevolking zelf. De lamme helpt de blinde. Bas, we gaan een mooie toekomst tegemoet.

  • @Ed: eens met het eerste stukje tekst. Dat de arbeidsmarkt inderdaad niet afneemt, maar de beroepsbevolking wel. Overigens is het niet ondenkbaar dat daardoor natuurlijk ook de arbeidsmarkt op bepaalde plekken afneemt, maar dat terzijde.

    De berekeningen van TNO gaan doorgaans uit van de huidige situatie en zoals je zelf al aangeeft is dat financieel gewoon onhaalbaar. Dus er moet iets gebeuren. Communities die elkaar helpen is daar één oplossing voor. Natuurlijk is dat veel vrijwilligerswerk, maar ik heb het hier niet enkel over de fysieke kant, ook de mentale. Een eenvoudig voorbeeld. Iemand die moet worden opgenomen in een geestelijke gezondheidszorg kliniek kost veel meer aan mankracht dan iemand die één uur per week een psychiater spreekt. Er zijn gevallen (niet allemaal, maar ze zijn er voldoende) waar vroeger ingrijpen een opname had kunnen voorkomen. Daar is volgens mij het nodige te winnen en daar komen die communities die steun bieden en op tijd dingen kunnen signaleren om de hoek kijken.

    Ook heb je een groot deel part-time of niet werkende bevolking, die niet op de arbeidsmarkt willen om welke reden dan ook. Daar waar je nu part-time werkende ouders zelf hun kinderopvang zien regelen, zou je zoiets ook met kleine ouderen communities kunnen zien gebeuren, denk je niet?

    En het efficiënter werken is dus ook veel te winnen. Eén ding zijn we het over eens denk ik: het is onmogelijk dat het aantal zorg medewerkers bijna verdubbeld, dus er zal een oplossing moeten komen toch?

  • @Ed: eens met het eerste stukje tekst. Dat de arbeidsmarkt inderdaad niet afneemt, maar de beroepsbevolking wel. Overigens is het niet ondenkbaar dat daardoor natuurlijk ook de arbeidsmarkt op bepaalde plekken afneemt, maar dat terzijde.

    De berekeningen van TNO gaan doorgaans uit van de huidige situatie en zoals je zelf al aangeeft is dat financieel gewoon onhaalbaar. Dus er moet iets gebeuren. Communities die elkaar helpen is daar één oplossing voor. Natuurlijk is dat veel vrijwilligerswerk, maar ik heb het hier niet enkel over de fysieke kant, ook de mentale. Een eenvoudig voorbeeld. Iemand die moet worden opgenomen in een geestelijke gezondheidszorg kliniek kost veel meer aan mankracht dan iemand die één uur per week een psychiater spreekt. Er zijn gevallen (niet allemaal, maar ze zijn er voldoende) waar vroeger ingrijpen een opname had kunnen voorkomen. Daar is volgens mij het nodige te winnen en daar komen die communities die steun bieden en op tijd dingen kunnen signaleren om de hoek kijken.

    Ook heb je een groot deel part-time of niet werkende bevolking, die niet op de arbeidsmarkt willen om welke reden dan ook. Daar waar je nu part-time werkende ouders zelf hun kinderopvang zien regelen, zou je zoiets ook met kleine ouderen communities kunnen zien gebeuren, denk je niet?

    En het efficiënter werken is dus ook veel te winnen. Eén ding zijn we het over eens denk ik: het is onmogelijk dat het aantal zorg medewerkers bijna verdubbeld, dus er zal een oplossing moeten komen toch?

  • Als je praat over een goed initiatief dat dus een groot deel van de zorgvraag kan wegnemen vind ik dit wel mooi. Hulp vooraf, laagdrempelig, kan er voor zorgen dat veel mensen niet meer hulpbehoevend worden.

  • Als je praat over een goed initiatief dat dus een groot deel van de zorgvraag kan wegnemen vind ik dit wel mooi. Hulp vooraf, laagdrempelig, kan er voor zorgen dat veel mensen niet meer hulpbehoevend worden.

  • Pingback: Werven in de zorg, India een optie? | RecTec()

  • wilma

    mooie initiatieven al.
    Ook in het kader van een dreigende milieuramp zullen we denk ik anders om moeten gaan met werk en beloning. Het gaat erom dat ze met zn allen aangenaam kunnen leven. Ik denk dat er genoeg middelen en geld daartoe zijn. Als we met zn allen zorgen dat alles iedere dag rond komt en vanzelfsprekend voor elkaar zorgen daar waar nodig, al dan niet betaald, blijft er nog genoeg geld en tijd over om zelf ook aangenaam te kunnen leven. Ik denk dat we zelfs geld besparen door id. Steeds in je eigen buurt te kijken wat nodig is tegen evt. Vergoeding en daardoor het wegvallen van soms onnodig professioneel circuit wat extra tijd en geld kost. Weten wat in je eigen buurt speelt en iedereen van jongs af aan ond en jong bij elkaar betrekken. Deze maatschappij is teveel verdeeld in leeftijdgroepen waardoor vervreemding en desinteresse

  • wilma

    mooie initiatieven al.
    Ook in het kader van een dreigende milieuramp zullen we denk ik anders om moeten gaan met werk en beloning. Het gaat erom dat ze met zn allen aangenaam kunnen leven. Ik denk dat er genoeg middelen en geld daartoe zijn. Als we met zn allen zorgen dat alles iedere dag rond komt en vanzelfsprekend voor elkaar zorgen daar waar nodig, al dan niet betaald, blijft er nog genoeg geld en tijd over om zelf ook aangenaam te kunnen leven. Ik denk dat we zelfs geld besparen door id. Steeds in je eigen buurt te kijken wat nodig is tegen evt. Vergoeding en daardoor het wegvallen van soms onnodig professioneel circuit wat extra tijd en geld kost. Weten wat in je eigen buurt speelt en iedereen van jongs af aan ond en jong bij elkaar betrekken. Deze maatschappij is teveel verdeeld in leeftijdgroepen waardoor vervreemding en desinteresse


vandehaterd @ Twitter

Outdoor Recruitment

Wat voor personeel mik je op met zo'n poster op de deur?Wethouder van Verkeer & Vervoer Jeannette Baljeu doopt onderzeeboot RETOnderzeeboot RET rijdt door de straten - wereld haven dagen 1 - maximumMis de boot niet - onderzeeboot RET - maximumKapitein van deze lijn - onderzeeboot RET - wereld havendagen - maximum73764129Werving 1#or manpower ad. Crisis is over#or avans 2#or op anavs 1De ideale (bij)baanlandmacht_tram_08

Categoriën