De impact van woordkeuze

Door Bas van de Haterd op 18-09-2009 07:56.

metalfanHoe belangrijk is de keuze voor bepaalde woorden en termen? Eigenlijk weten we allemaal het antwoord: heel erg groot. Met de komst van Google is het alleen nog belangrijker geworden doordat we moeten nadenken waar mensen op zoeken, in plaats van vroeger toen we moesten nadenken over hoe iets dat we opschreven over zou komen.

Maar het laatste is nog steeds van groot belang. De gevoelens die bepaalde termen oproepen zijn regelmatig heel anders dan ze bedoeld zijn. Zelf merk ik dat erg vaak. Zo heb ik wel eens de neiging mensen die zwanger zijn te vragen hoe het met hun parasiet is. Een kind voldoet technisch gezien aan alle onderdelen die van dale noemt: dier dat op of in een ander organisme leeft en daaruit voedsel trekt. Toch wordt de vraag vaak beledigend opgevat.

Bijzonder is dat iedereen dit weet en het bovenstaande voorbeeld zal afdoen als ‘dom als je dat woord gebruikt’. Toch roepen veel meer woorden associaties op die mensen vaak niet vooraf bedoeld hebben. En wanneer zo’n term in een vacature staat kan dit een probleem zijn.

Een eenvoudig voorbeeld. Niet lang geleden zat ik in een sessie waarin we spraken over meten = weten. Eén van de onderwerpen die naar voren kwam is wat te omschrijven is als de ‘crap ratio’. Het aantal CV’s en het aantal goede CV’s (die dus in ieder geval voldoen aan de harde eisen). Eén organisatie gaf aan dat dat per functie ongelofelijk varieerde,  van 80% tot 10%. De recruiter had ook de reden, het was de invulling die men gaf aan de term representatief.

Deze organisatie bedoelde namelijk dat je regelmatig in (mantel)pak moest komen (omdat er klant sessies waren), veel van de mensen die reageerde vond dat je als kantine juffrouw heel goed met mensen kon praten en dus ook een representatieve functie had. De impact van de woordkeus representatief gaf in dit geval dus heel veel extra werk bij het doornemen van CV’s. De oplossing ligt echter voor de hand, als het woord representatief op veel manieren geïnterpreteerd kan worden, vervang het dan door wat je bedoeld. Moet regelmatig in (mantel)pak aanwezig zijn bij…

Een ander voorbeeld heb ik recent bij het herschrijven van een vacature meegemaakt. Bij de eerste plaatsing waren wel reacties gekomen, maar geen van het niveau dat de organisatie acceptabel vond. De vacature is opnieuw geplaatst, maar de copy write service van Marketingfacts Jobs (ja, ik dus) is ook ingezet. De recruiter vertelde me later, spontaan, dat er nu ineens 3 top kandidaten waren. Ze had deze mensen gevraagd waarom ze de eerste keer niet reageerde en kreeg te horen dat dit toch echt een andere functie was. Inhoudelijk was de functie niet aangepast, enkel de omschrijving was veranderd. Het ging om een online marketing functie en in de oorspronkelijke tekst stonden termen als ‘multi media’, wat voor een online marketeer een teken is dat de organisatie niet met zijn tijd is meegegaan. De functie was inhoudelijk erg leuk, maar de woordkeus maakte hem niet aansprekend.

Laat een vacature daarom altijd ook doorlezen door de interne experts (de mensen die de baan vervullen), intern zit vaak de grootste bron van kennis. Meet ook goed door hoeveel reacties per type vacature ver van het profiel af staan. Als dit bij bepaalde vacatures hoog is, kan het verstandig zijn om de tekst eens goed onder de loep te nemen.

Over de Auteur

Bas van de Haterd Bas van de Haterd is professioneel bemoeial. Hij helpt organisaties met het begrijpen van social media en de gedragsveranderingen die dit met zich meebrengt op het gebied van de arbeidsmarkt. Organisaties huren hem in voor het verzorgen van inspirerende lezingen over de toekomst van de arbeidsmarkt, trainingen over het gebruik van social media voor recruitment of het opzetten van een recruitmentsite. Hij is tevens co-auteur van Personal Brand.nl en auteur van Werken Nieuwe Stijl. Hij is te bereiken op bas@vandehaterd.nl


1.017 views | Reageer (12 reacties)
  • Beste Bas, met alle respect, maar je gegeven voorbeeld van een baby als parasiet is onjuist.

    Een parasiet is inderdaad een organisme die voedsel onttrekt uit een andere levensvorm, de gastheer genoemd. Echter wat het tot een parasiet maakt, is het feit dat dit nadelig en schadelijk is voor de gastheer en kan het zelfs de dood van de gastheer betekenen. De parasiet zoekt dan een nieuwe gastheer. Het is immers niet afhankelijk van die ene exemplaar.

    Dit is niet de wijze hoe een ongeboren kind leeft. Die is zeker wel afhankelijk van die exemplaar (de moeder) en onttrekt niet alleen voedsel van de gastheer, maar geeft er ook iets voor terug. Het kind is niet perse schadelijk voor de moeder (gelukkig maar, al kunnen natuurlijk altijd complicaties optreden) Een ongeboren kind en zijn moeder leven in een zogenaamde symbiose.

    Waarom vrijwel iedereen het als een belediging zal opvatten is omdat een parasiet schadelijk is voor de gastheer en dat zeg je toch niet tegen het ongeboren kind waarmee ze juist samen mee leven in een symbiotische vorm?

    Tja,… de impact van woordkeuze zal ik maar zeggen. 😉

    Maar je punt was duidelijk hoor 😉

  • Beste Bas, met alle respect, maar je gegeven voorbeeld van een baby als parasiet is onjuist.

    Een parasiet is inderdaad een organisme die voedsel onttrekt uit een andere levensvorm, de gastheer genoemd. Echter wat het tot een parasiet maakt, is het feit dat dit nadelig en schadelijk is voor de gastheer en kan het zelfs de dood van de gastheer betekenen. De parasiet zoekt dan een nieuwe gastheer. Het is immers niet afhankelijk van die ene exemplaar.

    Dit is niet de wijze hoe een ongeboren kind leeft. Die is zeker wel afhankelijk van die exemplaar (de moeder) en onttrekt niet alleen voedsel van de gastheer, maar geeft er ook iets voor terug. Het kind is niet perse schadelijk voor de moeder (gelukkig maar, al kunnen natuurlijk altijd complicaties optreden) Een ongeboren kind en zijn moeder leven in een zogenaamde symbiose.

    Waarom vrijwel iedereen het als een belediging zal opvatten is omdat een parasiet schadelijk is voor de gastheer en dat zeg je toch niet tegen het ongeboren kind waarmee ze juist samen mee leven in een symbiotische vorm?

    Tja,… de impact van woordkeuze zal ik maar zeggen. 😉

    Maar je punt was duidelijk hoor 😉

  • @Jeroen: je had mijn punt niet beter kunnen omschrijven. Want volg de link naar de Van Dale en je ziet dat dit JOUW interpretatie van een parasiet is (en die van velen, maar ook dat is niet relevant). Het is niet de officiële volgens de Dikke van Dale, toch ons enige echte woordenboek.

    Het hele verhaal over schadelijk zijn en tot de dood kunnen lijden is een aanvulling die veel gebruikt wordt, maar in bepaalde kringen en niet per definitie waar is. Precies wat ik bedoel met woordkeuze. Feitelijk correct, maar doordat de meeste mensen jouw interpretatie hanteren hebben ze er een ander gevoel bij 🙂

  • @Jeroen: je had mijn punt niet beter kunnen omschrijven. Want volg de link naar de Van Dale en je ziet dat dit JOUW interpretatie van een parasiet is (en die van velen, maar ook dat is niet relevant). Het is niet de officiële volgens de Dikke van Dale, toch ons enige echte woordenboek.

    Het hele verhaal over schadelijk zijn en tot de dood kunnen lijden is een aanvulling die veel gebruikt wordt, maar in bepaalde kringen en niet per definitie waar is. Precies wat ik bedoel met woordkeuze. Feitelijk correct, maar doordat de meeste mensen jouw interpretatie hanteren hebben ze er een ander gevoel bij 🙂

  • Beste Bas, als de almachtige Van Dale, met zijn korte recht-toe-recht-aan tekstjes, altijd het laatste woord moet hebben over de waarheid, waarom bestaan er dan nog iets als scholen, wetenschap en encyclopedien? Het is voor mij te gemakkelijk om te zeggen “het is zo, want het staat in de Van Dale”. Dat is voor mij het zelfde als zeggen “het is zo, want het staat in de Bijbel” Onze eigen Nederlandse taal heeft ook niet altijd het laatste woord als het gaat om dergelijke officiële wetenschappelijke termen. Bij jouw omschrijving van een parasiet is enige nuancering op zijn plaats. En het klopt, die geeft de Van Dale niet, maar de Van Dale heeft ook niet het laatste woord en is ook niet heilig.

    😉

  • Beste Bas, als de almachtige Van Dale, met zijn korte recht-toe-recht-aan tekstjes, altijd het laatste woord moet hebben over de waarheid, waarom bestaan er dan nog iets als scholen, wetenschap en encyclopedien? Het is voor mij te gemakkelijk om te zeggen “het is zo, want het staat in de Van Dale”. Dat is voor mij het zelfde als zeggen “het is zo, want het staat in de Bijbel” Onze eigen Nederlandse taal heeft ook niet altijd het laatste woord als het gaat om dergelijke officiële wetenschappelijke termen. Bij jouw omschrijving van een parasiet is enige nuancering op zijn plaats. En het klopt, die geeft de Van Dale niet, maar de Van Dale heeft ook niet het laatste woord en is ook niet heilig.

    😉

  • Ik lees nu dat verschillende bronnen aangeven dat bij een symbiose sprake is van twee (of meer) verschillende soorten organismen. Op andere plekken lees een voorbeeld dat een ongeboren kind in symbiose met de moeder leeft. Twijfelachtig dus. Ik denk dat je een bioloog of iets dergelijk moet vragen hoe het dan echt zit..

  • Ik lees nu dat verschillende bronnen aangeven dat bij een symbiose sprake is van twee (of meer) verschillende soorten organismen. Op andere plekken lees een voorbeeld dat een ongeboren kind in symbiose met de moeder leeft. Twijfelachtig dus. Ik denk dat je een bioloog of iets dergelijk moet vragen hoe het dan echt zit..

  • @Jeroen bij symbiose is er sprake van wederzijds voordeel, bij een parasiet is er eenzijdig voordeel. Die scheidslijn is niet altijd even duidelijk, maar in de dierenwereld heb je bijvoorbeeld de vogels vissen die andere beesten schoonhouden (en zo zelf aan voedsel komen).

    Een baby, is een nakomeling en eenzelfde organisme en in die zin in de bilogie niet als parasitair of symbiotisch gedrag gezien.

    (met dank aan twee jaar medische biologie, maar noem mijzelf liever geen bioloog)

  • @Jeroen bij symbiose is er sprake van wederzijds voordeel, bij een parasiet is er eenzijdig voordeel. Die scheidslijn is niet altijd even duidelijk, maar in de dierenwereld heb je bijvoorbeeld de vogels vissen die andere beesten schoonhouden (en zo zelf aan voedsel komen).

    Een baby, is een nakomeling en eenzelfde organisme en in die zin in de bilogie niet als parasitair of symbiotisch gedrag gezien.

    (met dank aan twee jaar medische biologie, maar noem mijzelf liever geen bioloog)

  • @Michel: Ok dank je! Conclusie is dus dat we beiden er eigenlijk naast zitten, omdat het eenzelfde organisme is. Wel jammer dat de Van Dale daar weer onduidelijk over is.

    Moge duidelijk zijn dat de stelling dat een ongeboren kind een parasiet is, onjuist is. 🙂

    Maar we gaan nu wat offtopic, want dit was slecht een voorbeeld uit het verhaal.

  • @Michel: Ok dank je! Conclusie is dus dat we beiden er eigenlijk naast zitten, omdat het eenzelfde organisme is. Wel jammer dat de Van Dale daar weer onduidelijk over is.

    Moge duidelijk zijn dat de stelling dat een ongeboren kind een parasiet is, onjuist is. 🙂

    Maar we gaan nu wat offtopic, want dit was slecht een voorbeeld uit het verhaal.


vandehaterd @ Twitter

Outdoor Recruitment

Wat voor personeel mik je op met zo'n poster op de deur?Wethouder van Verkeer & Vervoer Jeannette Baljeu doopt onderzeeboot RETOnderzeeboot RET rijdt door de straten - wereld haven dagen 1 - maximumMis de boot niet - onderzeeboot RET - maximumKapitein van deze lijn - onderzeeboot RET - wereld havendagen - maximum73764129Werving 1#or manpower ad. Crisis is over#or avans 2#or op anavs 1De ideale (bij)baanlandmacht_tram_08

Categoriën